Adalet Bakanlığı Texas’ın Kürtaj Yasasına Dava Açtı

Texas eyalet meclisinden geçerek Vali Abbott’ın imzasıyla yürürlüğe giren kürtaj karşıtı yasaya karşı Anayasa Mahkemesi’ne yapılan yürütmeyi durdurma başvurusunun reddedilmesi ülkede kürtaj tartışmasının tekrar alevlenmesine neden oldu. Başkan Biden, 6 haftalık hamilelik sonrasında gerçekleşecek kürtajı illegal ilan ederek pratikte imkansız hale getiren yasayı ağır bir dille eleştirdi. Adalet Bakanlığı da Texas eyaletine karşı dava açtığını açıkladı. Bakanlığın itirazları arasında 6 haftalık zaman diliminin kadınların çoğunun hamile olduklarının bile farkında olmadıkları ve hamileliğin devam edip etmeyeceğinin belli olmadığı bir dönem olması, sivil halkı ödül avcılarına çevirdiği, yasanın kadınların anayasal haklarını ihlal ettiği gibi maddeler bulunuyor. Bu davanın akıbeti ne olursa olsun Anayasa Mahkemesi’nin Texas’taki kürtaj kliniklerinin yürütmeyi durdurma talebini 5’e 4 çoğunlukla reddetmesi, Eski Başkan Trump’ın mahkemeye üç yargıç atayarak oluşturduğu 6’ya 3 muhafazakar çoğunluğunun kürtaj karşıtları açısından ilk önemli meyvesi oldu. 

Mahkemenin kararına şerh koyan 4 yargıçtan biri olan Sotomayor karara karşı en sert eleştirileri dile getirerek Anayasa Mahkemesi üyelerini “kadınların anayasal haklarını bu kadar açık ihlal eden ve anayasaya aykırı olduğu bu kadar bariz olan bir yasanın yürütmesini durdurmayarak başlarını kuma gömmekle” suçladı. Başyargıç Roberts’ın kararın esas hakkında alınmadığını ve yasanın anayasal olduğu anlamına gelmediğini hatırlatırken Yargıç Kagan da mahkemenin bu gibi önemli meselelerde dosyayı tam incelemeden ve tarafları dinlemeden prosedürsel karar almasını eleştirdi. Bu şekilde çarşamba günü Texas’ta yürürlüğe giren yasa, herhangi sivil bir vatandaşın kürtaj yapan kliniği veya hamile bir kadını kürtaj kliniğine götüren bir taksi veya Uber şoförünü bile dava edebilmesinin önünü açıyor. 

Texas’taki yasanın Roe v. Wade olarak bilinen ve kürtajı anayasal güvence altına alan tarihi Anayasa Mahkemesi kararını bypass etmeyi başarması sonrasında birçok Cumhuriyetçi eyalet benzer bir yasa geçirmek üzere harekete geçti. Daha önce kürtaja sınırlama getiren birçok yasa tasarısı eyalet meclislerinden geçse de ya mahkeme süreçlerine ya da federal yargıçlara takılıyordu. Son on yılda 14 farklı eyalette onlarca kürtajı sınırlayıcı yasa federal mahkemelerden geçememişti. Missouri, Florida, South Dakota gibi eyaletlerdeki muhafazakar Cumhuriyetçi siyasetçileri heyecanlandıran ve harekete geçiren Texas yasası ülkedeki kültür savaşlarına yeni bir dönemin başlayacağının sinyali oldu.

Texas Valisi Greg Abbott’ın yasanın ensest ve tecavüz vakalarında dahi kürtajı yasaklamasıyla ilgili bir soruya verdiği cevap gündemin ilk sıralarına oturdu. Abbott kürtajın kapsamıyla ilgili cevap vermeyip tecavüzün suç olduğu ve eyaletteki bütün tecavüz vakalarını bitireceklerini söylemesi tartışma yarattı. 2019’da 15 binin üzerinde tecavüz yaşanan eyalette kadınların artık kürtaj olamayacak olmalarıyla ilgili doğrudan yorum yapmaktan kaçınan Abbott’ın sözleri, Alexandria Ocasio-Cortez gibi progresif siyasetçilerin ağır eleştirilerinin hedefindeydi. Ocasio-Cortez, Abbott’ı kadın fizyolojisinden haberi olmamakla suçlayarak 6 haftalık dönemde kadınların aşırı çoğunluğunun hamileliklerinin farkında bile olmadıklarını söyledi. Beyaz Saray Basın Sözcüsü Jen Psaki de Abbott’ın bütün tecavüzcüleri yok edeceğini vaat etmesiyle ilgili olarak “bu mümkün olsaydı her iki parti de destek verirdi ama tarihimizde hiçbir lider bunu başaramadı” diyerek kinayeli bir şekilde eleştirilerini dile getirdi.