Beyaz Saray’dan Yapay Zeka Kararnamesi

Beyaz Saray bu hafta yapay zeka (YZ) teknolojisinin risklerini takip edilmesi ve potansiyelinden en üst düzeyde istifade edilmesi hedefiyle kapsamlı bir kararname yayınladı. Beyaz Saray yetkililerine göre ilgili karar yapay zeka regülasyonu konusunda dünyada atılan en önemli adım. Yeni direktifle birlikte, birçok güvenlik ve emniyet standardı getiriliyor. Bununla birlikte bilhassa güçlü YZ şirketlerine ulusal güvenlik ve kamu refahını ilgilendiren konulardaki uygulamalarda güvenlik testi sonuçlarını ABD hükümetine bildirme mecburiyeti geliyor. 

Beyaz Saray Özel Kalem Müdürü Jeff Zients, Başkan Biden’ın yapay zekayı en önemli öncelik haline getirmeleri için ekibine verdiği direktifi anlatırken, “Bu teknolojinin hızı göz önüne alındığında, normal hükümet ya da özel sektör hızında hareket edemeyiz…(yapay zeka teknolojisinin gelişim hızından) daha hızlı hareket etmeliyiz” dedi. Kararnameyle ayrıca, YZ’nin kritik alanlarında yetenekli işçilerin ABD’de eğitim görmeleri ve kalmaları için göçmenlik engellerini hafifletecek; tehlikeli biyolojik materyallerin YZ üretimini önlemek için standartlar oluşturacak; ve YZ’nin istihdamı azaltma riskini en aza indirmek için en uygulamalar geliştirecek.

Kararnameye göre geliştirilmekte olan bir YZ modeli ulusal güvenlik, ekonomi ya da sağlık açısından risk teşkil ediyorsa, emir şirketleri Savunma Üretim Yasası kapsamında federal hükümete bildirimde bulunmaya zorlayacak. Halihazırda yapay zekanın onbinlerce sektörü etkilemesine kesin gözle bakılırken bu sektörleri tek tek saymak mümkün görünmüyor. Fakat kararname yine de bazı konularda detaylar veriyor. Örneğin, Ticaret Bakanlığını YZ tarafından üretilen içeriğin filigranlanması için çalışmalar yapması konusu kararnamede kendine yer buldu.

YZ konusu yıllardır hükümetlerin gündeminde. Teknolojinin halihazırda birçok kullanım alanı var. İş dünyasından savunma sanayiine kadar farklı sektörler YZ ile bir devrime uğradı. Ancak teknolojiyi hayati kılan bir husus YZ’nin gelişiminin henüz tamamlanmamış olması. Biden yönetiminin bir politika yapımı konusu olarak gördüğü asıl husus tam da bu. Biden bu noktayı vurgulamak için ‘Bana göre (yapay zekadan) kaçış yok. Yönetilmesi gerekiyor.’ dedi.

Kararname, bu yılın başlarında Microsoft ve Google da dahil olmak üzere 15 teknoloji şirketi tarafından, halka açıklanmadan önce yapay zeka sistemlerinin dışarıda test edilmesine izin vermek ve yapay zeka tarafından oluşturulan içeriği açıkça tanımlamak için yollar geliştirmek için yapılan gönüllü taahhütleri temel alıyor. Beyaz Saray geçen yıl ayrıca, şirketlere otomatik sistemler kullanarak tüketicileri korumayı amaçlayan kılavuz ilkeler sunan bir “Yapay Zeka Haklar Bildirgesi” yayınladı, ancak bu kılavuz bağlayıcı değildi.

YZ sistemleri onlarca yıldır var olsa da, ChatGPT gibi araçların son zamanlarda patlaması, teknolojiyi tüketiciler, işletmeler ve kanun koyucular için ön plana çıkardı ve hatta bazı endüstri liderleri YZ sebebiyle insanlığının sonunun gelmesi riski konusunda uyarıda bulundu. YZ’nin bu kadar yıkıcı olmayan potansiyel sorunları da var. Bu konuyu Biden da gündemine almış ve Temmuz ayında Beyaz Saray’da teknoloji yöneticileriyle bir araya geldiğinde, “Gelişmekte olan teknolojilerin … demokrasimize ve değerlerimize karşı oluşturabileceği -oluşturmak zorunda değil ama oluşturabileceği- tehditler konusunda açık gözlü ve uyanık olmalıyız” demişti.

Beyaz Saray’da yapay zeka politika sürecini yöneten Özel Kalem Müdür Yardımcısı Bruce Reed, “Yapay zekanın üzerindeki gizem perdesini kaldırmak istiyoruz ki herkes ne yapabileceğini, ne hakkında endişeleneceğini ve bu konuda ne yaptığımızı bilsin” diyerek konuya dair hükümetin yaklaşımını açıkladı. Reed’e göre Başkan Biden YZ’nin kapasitesini anlayabilmek için epey vakit harcadı. Oval Ofis’te ChatGPT ile denemeler yapan Başkan, kararname öncesinde aylarca dünya liderleri, akademisyenler, uzmanlar, sivil toplum liderleri, teknoloji yöneticileri ve bilim ve teknoloji danışmanlarıyla istişarelerde bulunduğu söyleniyor. Buna göre hem yapay zekanın potansiyelinin heyecanını yaşayan hem de doğurabileceği feci sonuçları dineleyen Biden, YZ’nın sağlık hizmetlerini nasıl geliştirebileceğinden de aşırı hava koşullarına yönelik modellemeleri nasıl iyileştirebileceğinden de, sosyal medya platformları üzerinde nasıl zararlı etkileri olduğundan da uzmanlar aracılığıyla haberdar oldu. 

ABD’de Kongre de yapay zeka konusunu ele alacak bir mevzuat üzerinde çalışıyor. New York Senatosu Çoğunluk Lideri Chuck Schumer, düzenlemelerin ele almaya çalışacağı konuları tartışmak üzere, bir dizi yapay zeka oturumu düzenliyor. Bu konular arasında işçilerin, ulusal güvenliğin ve telif haklarının nasıl korunacağı ve “kıyamet günü senaryolarına” karşı nasıl savunma yapılacağı yer alıyor.
ABD’nin YZ konusunda şimdiye kadarki en kapsamlı adımı olan kararname yalnızca risklerle başa çıkmayı değil, inovasyon yaparak YZ konusunda ABD’nin liderliği ele geçirmesini/sürdürmesini de hedefliyor. Kararname, YZ’nin küresel sahnede Amerikan liderliğine bir destek olarak hizmet ettiği bir gelecek öngörüyor ve kurumları uluslararası işbirliklerini teşvik etmeye ve YZ’nin dünya çapında sorumlu gelişimini desteklemeye yönlendiriyor.