Biden Küresel Aşılama Zirvesi Düzenledi

ABD Başkanı Joe Biden, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu toplantıları kapsamında video konferans yoluyla küresel aşılama zirvesi düzenledi. Beyaz Saray’ın ev sahipliğinde düzenlenen dört saatlik sanal aşı zirvesi, Biden yönetiminin aşı paylaşımında örnek ülke olarak dünyaya liderlik ettiğini göstermeyi ve küresel aşılama oranlarını yükseltmeyi amaçlıyor. Birçok devlet lideri ve uluslararası kuruluş başkanlarının katıldığı zirvenin açılışında konuşan Biden, “Pandemiyi Amerika’da bitirmek için her yerde bitirmemiz gerekiyor” ifadelerini kullandı. Küresel ölçekte ele alınması gereken en acil konunun koronavirüsle mücadele olduğunu vurgulayan Biden, gelişmiş ülkelere, pandeminin kontrol altına alınabilmesi için daha fazla çaba gösterme çağrısında bulundu. Biden konuşmasında, ABD’nin az gelirli ülkelere dağıtmak üzere 500 milyon doz daha Pfizer-BioNTech aşısı satın alacağını duyurdu. Daha önce verilen taahhütlerle birlikte Amerika’nın 2022 yılı sonuna kadar dağıtacağı aşı miktarı 1,1 milyar dozu geçmiş oldu. ABD’nin şimdiye kadar 160 milyon doz aşıyı 100’den fazla ülkeye göndermiş durumda.

Küresel olarak aşılamaları genişletmek için ABD ile Avrupa Birliği arasında bir Kovid-19 aşı ortaklığının başlatıldığını belirten Biden, aşı dozlarının yönetimini ve dünya çapında teslimatını desteklemek adına 370 milyon dolar taahhüt etti. Biden ayrıca Küresel Aşı ve İmünizasyon ortaklığı (GAVI) için de 380 milyon dolar yardımda bulunacaklarını açıkladı. DSÖ ve GAVI tarafından desteklenen küresel aşı girişimi COVAX, şimdiye kadar 141 ülkeye 286 milyon doz aşı tedarik etti. Sağlık uzmanları yoksul ülkelerin 5 ila 6 milyar doz aşıya ihtiyacı olduğunu belirtiyor.

Pandemiyle küresel ölçekte mücadelede yüksek gelirli ülkeleri daha fazla adım atmaya ve aşıların dünyanın her köşesine ulaşmasını sağlamak için çaba göstermeye çağıran Biden, küresel nüfusun %70’ini gelecek yılki BM Genel Kurulu’na kadar aşılamayı hedeflediklerini kaydetti. Biden konuşmasında, ABD’nin ‘Kovid-19 aşı deposu’ olacağı sözünü tuttuğunu belirterek, “Salgını burada yenmek için her yerde yenmemiz gerektiğini biliyoruz. 2. Dünya Savaşı sırasında demokrasinin deposu olduğumuz gibi ABD’nin Kovid-19 aşılarının da deposu olacağına dair söz verdim ve tutuyorum” ifadelerini kullanarak koronayla mücadelede Amerika’nın lider konumda olduğuna gönderme yaptı.

Biden; yönetimin oksijen krizi, aşı üretimini arttırma ve aşı bağışlama konularında sağlam adımlarla ilerlediğini belirtirken, COVID-19 sebebiyle ABD’de 670 binden fazla, dünya genelinde ise 4 buçuk milyondan daha fazla can kaybı yaşandığının da altını çizdi. Daha yakın çalışabilmek adına Avrupa Birliği ve ABD’nin yeni bir ortaklığa imza attığını söyleyen Biden, yaptığı açıklamada “Tüm dünyayı belli prensipler etrafında toplamalıyız. Aşıları satmamalı, bağışlamalıyız ve bu bağışlarda siyasi bir amaç olmamalı” ifadelerini kullandı.

ABD’nin satın alma sözü verdiği son parti aşılar, küresel nüfusun yüzde 70’ini aşılama hedefini tutturmak için gerekenin sadece küçük bir kısmını oluşturuyor. BM’nin önümüzdeki yıl Eylül ayındaki toplantılarına kadar her ülkenin nüfusunun yüzde 70’inin aşılanması hedefleniyor. Küresel yardım örgütlerinin belirlediği bu hedefi karşılamak için Biden’ın ağırlığını koyması bekleniyor.

Dünya Sağlık Örgütü (WHO) Başkanı Tedros Adhanom Ghebreyesus zirvede yaptığı konuşmada zengin ülkelerin şimdiye kadar tedarik etme sözü verdiği 1 milyar doz aşının sadece yüzde 15’lik kısmının gerçekleştirdiğini belirtti. Zengin ülkelerin aşı paylaşım taahhütlerini derhal yerine getirmesi çağrısı yapan WHO başkanı, yoksul ülkeler ve Afrika ülkeleri için aşı sağlayan programlara bir an önce katkıda bulunulması gerektiğinin altını çizdi. Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres de BM Genel Kurul toplantısında yaptığı konuşmada dünya liderlerinin Korona virüsü aşılarının adaletsiz dağıtımı nedeniyle tüm dünyanın ahlak dersinden sınıfta kaldığını söylemiş ve bu adaletsizliği “korkunç” olarak nitelendirmişti.

Öte yandan aşı dağıtımındaki eşitsizlik ve ülkeler arasındaki aşılama oranlarında görünen fark ciddi tepkilere yol açıyor. Washington yönetimi de küresel aşı tedarikini arttırma konusunda yeterince iddialı olmadığı gerekçesiyle eleştirilerden payını alıyor. Yoksul ülkelerde risk gruplarında yer alan nüfusun büyük çoğunluğunun tek doz aşı yaptıramazken Biden yönetiminin milyonlarca Amerikalıya takviye doz aşı yapılmasını teşvik etmesi, bu eleştirilere yol açan sebeplerden biri. Şu ana kadar küresel ölçekte 5 milyar 900 milyon dozdan fazla Koronavirüs aşısı yapılmış durumda. Bu miktar, küresel nüfusun yüzde 43’ünün aşılandığı anlamına geliyor. Ancak çoğu düşük gelirli ülkenin risk grubunda olan kişileri bile aşılamakta zorlanması, aşı dağıtımındaki eşitsizliği gözler önüne seriyor. Bazı ülkelerinse nüfuslarının sadece yüzde 2 ila 3’ünü aşılayabildiği biliniyor.