ABD, İran’ın Nükleer Anlaşma Önerisine Temkinli Yaklaşıyor
İran Dışişleri Bakanı Cevat Zarif’in, İran’ın Biden yönetimiyle yeni ilişkiler kurmaya hazır olduğunu belirtmesi üzerine ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Ned Price, nükleer anlaşmaya dönmeye hazır olduklarını ancak İran’ın önce anlaşmanın şartlarını tam yerine getirmesi gerektiğini ifade etti. İran’ın 2015’te imzalanan Ortak Kapsamlı Eylem Planı (JCPOA) olarak bilinen nükleer anlaşmanın şartlarından uzaklaştığını belirten Price, İran’ın bu şartları yerine getirmesi durumunda, Tahran’a yönelik yaptırımların gevşetilip gevşetilmeyeceğine dair kararın, önce müttefikler ve ortaklarla daha sonra da Kongre üyeleriyle yapılacak istişareler sonucunda verileceğini söyledi.
Başkan Biden, Tahran’ın uranyum zenginleştirme faaliyetlerini durdurması ve yükümlülüklerini yerine getirmeye başlaması durumunda Amerika’nın nükleer anlaşmaya yeniden katılmayı kabul edeceğini seçim sürecindeki beyanatlarında açıklamıştı. Başkan Biden, İran’ın nükleer silah sahibi olmasının, bölgede denge ve istikrarı bozarak bir nükleer silahlanma yarışı başlatabileceğine vurgu yaparak “İran’ın nükleer bombaya sahip olması Suudi Arabistan, Türkiye, Mısır ve diğer ülkeler üzerinde nükleer silahlara sahip olma konusunda büyük bir baskı oluşturur ve o bölgede ihtiyacımız olan son şey nükleer kabiliyetlerin artması” ifadelerini kullanmıştı.
Dışişleri Bakanı Antony Blinken de göreve başladıktan sonra gazetecilere yaptığı açıklamada, “Başkan Biden, İran’ın nükleer anlaşma kapsamındaki yükümlülüklerine tam olarak uyum sağlaması durumunda ABD’nin de aynısını yapacağı konusunda son derece net. Bu platformu kullanarak müttefiklerimiz ve ortaklarımızla daha uzun süreli ve güçlü bir anlaşma inşa edebilir ve İran’la olan ilişkilerde derin sorunlara yol açan diğer meselelerle ilgilenebiliriz” ifadelerinikullanmıştı. Blinken, “İran bazı konularda anlaşma hükümlerine uymuyor, anlaşmaya bağlı kalmaya karar verirse bu hükümlere uyum sağlaması ve bizim İran’ın bu yükümlülüklerini yerine getirip getirmediğini değerlendirmemiz zaman alacaktır. Henüz istediğimiz noktaya erişmekten çok uzağız” şeklinde konuşmuştu.
İran Dışişleri Bakanı Zarif, 2 Şubat’ta CNN International’a verdiği mülakatta İran’ın ABD yönetimiyle yeni ilişkilere hazır olduğunu belirterek anlaşmayla ilgili Tahran ve Washington arasındaki mevcut pürüzlerin Avrupa Birliği koordinasyonunda Nükleer Anlaşma Ortak Komisyonu vasıtasıyla giderilebileceğini söyledi. Taraflar arasındaki ihtilafların çözümü için anlaşmada Ortak Komisyon adlı mekanizmaya yer verildiğini hatırlatan Zarif, AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikaları Yüksek Temsilcisi Josep Borrell’in, Ortak Komisyon Koordinatörü olarak ABD ve İran tarafından atılması gereken adımların uyumlu olmasını sağlayabileceğini söyledi. Cevat Zarif Twitter üzerinden yaptığıaçıklamalarda ABD’yi anlaşmadan çekilmekle ve İranlıları gıda ve ilaçtan mahrum bırakacak yaptırımlar uygulamakla suçlayarak anlaşmaya geri dönme sürecinin başlaması için ilk adımın ABD yönetiminden gelmesi gerektiğini savunmuştu.
