DeSantis’in Ukrayna Çıkışı

Cumhuriyetçilerin 2024’teki muhtemel başkan adaylarından Florida Valisi Ron DeSantis, Tucker Carlson’ın Fox News’daki programında ABD’nin Ukrayna ile Rusya arasındaki “toprak anlaşmazlığına” daha fazla müdahil olmaması gerektiğini söyleyerek yeni bir tartışma başlattı. Aralarında eski Temsilci Liz Cheney, Senatör Lindsey Graham ve Senatör Marco Rubio’nun da bulunduğu pek çok Cumhuriyetçi dış politika şahini, DeSantis’in yorumlarına şiddetle karşı çıktı ve Ukrayna’yı terk etmenin Amerika’yı daha az güvenli hale getireceğini savundu. Ancak ABD’nin Avrupa’dan uzaklaşarak Çin’le mücadeleye odaklanmasını isteyen bazı muhafazakârlar DeSantis’in açıklamasından memnun olmuş görünüyor. 

Vali’nin Ukrayna’daki savaşı, ABD’nin hayati bir çıkarı olmayan bir “toprak anlaşmazlığı” olarak nitelendirmesi  eleştirilere neden oldu ve bazıları bunu “Trumpvari Amerikan geri çekilme” stratejisine benzetti. Konuşması sırasında DeSantis, Ukraynalılara uzun menzilli silah ve savaş uçağı verilmesinin masada olmaması gerektiğini öne sürerek “barış” çağrısı yaptı. DeSantis’in Ukrayna’daki çatışmaya müdahil olmaktan kaçınma kararı, Cumhuriyetçilerin yaklaşık %40’ının ABD’nin Ukrayna’ya “çok fazla” destek verdiğini söylediği mevcut siyasi havayı okumasından kaynaklanıyor ki bu oran geçen yılın Mart ayında %9 civarındaydı. Ancak bazıları bu görüşün kutuplaşmış ABD siyasetinin bir sonucu olduğunu, birçok Cumhuriyetçinin sırf Başkan Biden yapıyor diye Ukrayna’ya yardıma karşı çıktığını savunuyor. Benzer şekilde, savaş karşıtı sol kesimden Demokratların bu kutuplaşma neticesinde ateşli Ukrayna taraftarlarına dönüştüğünü düşünenler mevcut.

Wall Street Journal başyazısı DeSantis’in açıklamasını ‘ilk büyük hatası’ olarak nitelendirdi. Yazı valinin Ukrayna’ya tam destek vermekten uzak durmasının Trumpçı seçmene hitap etmek için mantıklı olduğunu kabul etse de Cumhuriyetçi Parti içindeki daha geniş dinamikleri göz ardı ettiğini belirtiyor. Bu çıkışı ile DeSantis’in Ukrayna’yı destekleme taraftarı Cumhuriyetçileri yabancılaştırarak Nikki Haley ya da Mike Pence gibi rakiplerine açık kapı bırakma riski taşıyacağının altı çiziliyor. Ayrıca bu stratejinin DeSantis’in dış politika kavrayışının zayıf olduğu intibası yaratacağı zira Çin’e karşı mücadeleyi kazanmak için Avrupa ile daha sıkı bir ittifakın şart olduğu belirtiliyor.

Liberal kanadın önemli medya organlarından Washington Post da DeSantis’in Ukrayna çıkışını bir gaf olarak nitelendirmeyi tercih etti. Bu söyleminin Cumhuriyetçi Parti içindeki konumunu güçlendirmeyeceği iddia edilen görüş yazısında, DeSantis’in partinin adaylığını kazanma şansının MAGA hareketinin kontrolünü Trump’tan almasına değil, aksine MAGA seçmenlerinin büyük bir kısmını Trump’tan uzaklaştırmasına ve onları MAGA hareketinde olmayan Cumhuriyetçilerle birleştirmesine bağlı olduğu savunuluyor.

NATO ilişkilerinin önemi ve Rusya’nın Ukrayna’yı ele geçirmesinin varoluşsal bir tehdit olacağına dair inanç sağlam görünüyor. Ukrayna’yı korumanın Amerika’nın ‘temel çıkarlarından biri olmadığı’ söyleminin ABD-Avrupa ilişkilerini temelinden sarsma ihtimaline ise kayda değer bir direnç söz konusu. DeSantis’in ‘bir toprak anlaşması’ olarak basite indirgediği Rusya-Ukrayna savaşı Amerikan medyası için ülkenin küresel gücü ve uluslararası ilişkileri açısından şu anda en çok önemsemesi gereken mesele. DeSantis’ten beklenti, dış politika vizyonunda izolasyonist bir grubun fikirlerini öne çıkarmak yerine partideki farklı fraksiyonlar arasında bir ittifak kurması ve daha geniş tabanlı bir Cumhuriyetçi Parti yaratması yönünde. 

DeSantis’in dış politikaya ilişkin söylemlerinin gündeme geldiği hafta aynı zamanda Trump sevenlerin de kendisiyle uğraştığı bir zaman oldu. MAGA Inc. isimli Trump destekçisi bir grup, DeSantis’i eyalet yasalarını ihlal etmekle suçlayarak Florida yetkililerine şikayette bulundu. MAGA Inc. DeSantis’in gölge başkanlık kampanyası yürüttüğünü iddia ederek bağışçılarla toplantılar yapmak, bir siyasi komite için para toplamak, kitap satmak için ülkeyi gezmek ile suçluyor. DeSantis Beyaz Saray adaylığını resmen ilan etmemiş olsa da bir taraftan kitabını ülke çapında bir turla tanıtırken diğer yandan Fox News’te dış politikaya ilişkin düşüncelerini ortaya koyuyor. Bununla beraber DeSantis’in sözcüsü şikayeti siyasi bir saldırı olarak nitelendirdi.