65 Yaş Üstü ve Riskli Gruplara Üçüncü Doz Aşı Onayı

ABD’nin Gıda ve İlaç İdaresi (FDA) iki doz Pfizer-BioNTech aşısı olan 65 yaş ve üstü kişilerle virüse yakalanma ihtimali yüksek olanların üçüncü doz aşı olabileceğine dair kararını açıkladı. 18 yaş üstü sağlık çalışanları, öğretmenler, market çalışanları ve hapishane görevlileri gibi risk altında olan kişiler de Covid-19 aşısının üçüncü dozunu olabilecek. 22 Eylül 2021 tarihinde verilen bu kararda göre söz konusu üçüncü dozun acil kullanım yetkisi altında yapılacağı belirtildi. Üçüncü dozu olmak için aranan şartlardan birisi kişilerin yaptırdığı Covid-19 aşıların ikisinin de Pfizer-BioNTech aşısı olması. FDA’in yeni kararı sonrası Moderna ve Johnson & Johnson aşısı olanlar şimdilik üçüncü doz aşıyı olamayacak. ABD’de halihazırda Covid-19 aşılarının birinci ve ikinci dozu yapıldığı için aşı için bir altyapı oluşturulmuş durumda. Bu nedenle üçüncü doz aşıların kısa sürede yapılmaya başlayacağı öngörülüyor. 

FDA tarafından yapılan resmi açıklamada mevcut bilimsel verilerin dikkatli bir şekilde değerlendirilerek üçüncü doz Covid-19 aşısının tavsiye edildiği ifade edildi. Açıklamada verilerin devamlı güncellendiği vurgulandı. Pfizer-BioNTech dışında diğer aşıları olanlar FDA tarafından verilecek yeni kararı bekliyor. Moderna ve Johnson & Johnson yeni bir doz aşının yapılabilmesi için ilgili verileri FDA’ye iletti. İki doz olarak yapılan Moderna aşısının üçüncü dozu için ilerleyen haftalarda yetki verileceği düşünülüyor. Tek doz olarak Johnson & Johnson aşısının ikinci dozuna ilişkin veriler 21 Eylül tarihinde sunulduğu için FDA’in söz konusu ikinci doza ilişkin kararı vermesi zaman alabilir. Bazı uzmanlar Moderna ve Johnson & Johnson aşısı olanların yine de Pfizer-BioNTech tarafından üretilen üçüncü doz aşıyı olması gerektiğini belirtiyor. Fakat farklı aşıları olanların üçüncü doz aşı olması durumunda vücudun nasıl bir tepki vereceğine dair bir çalışma mevcut değil. 

Başkan Joe Biden Ağustos ayında yaptığı açıklamada 20 Eylül itibariyle belirli şartlar altında bütün yetişkinlerin üçüncü doz Covid-19 aşısı olabileceğini duyurmuştu. Fakat Beyaz Saray danışmanları arasında üçüncü doz aşı yapılmasına ilişkin yeterli çalışmanın olmadığını düşünenler vardı. Üçüncü doza ilişkin kapalı kapılar ardında savunulan farklı fikirler sonucunda üçüncü dozun ilk olarak sadece yaşlılar ve risk altındaki yetişkinlere yapılacağına izin verildi. FDA’in üçüncü dozun herkese uygun görmemesi eleştiriliyor zira bağışıklığın oluşması için aşının olabildiğince herkese yapılması gerektiği düşünülüyor. Fakat yetkililer sadece yetişkinlerin ve risk altındakilerin üçüncü doz olması gerektiğini farklı nedenlerle savunuyor. Öncelikle federal hükümet yetkilileri üçüncü doz aşının sağladığı faydaların oluşturacağı riskten daha büyük olmadığını düşünüyor. Aşının gençlerde çok ender de görülse kalp kası iltihabı gibi yan etkisi olacağı endişesi uzmanların üçüncü doz aşıya mesafeli yaklaşmasına sebep oluyor. ABD’nin Hastalık ve Kontrol Merkezi (CDC) bünyesinde yapılan tartışmalarda savunulan bir görüşe göre aşının temel amacının kişilerin hastaneye yaracak kadar durumlarının kritik olmasının engellenmesi. Bu görüşe göre kişilerin Covid-19 hastalığını hafif atlatmasının engellenmesi aşının amacı olamayacağı düşünülüyor. Fakat yetkililer hangi görüşü savunursa savunsun sunulan yeni veriler ışığında verilen kararın değişebileceğini vurguluyor. 

Üçüncü doz aşının yapılmasına FDA’den onay geldikten sonra bu konu 23 Eylül tarihinde CDC’de tartışıldı. CDC, FDA’in kararına benzer şekilde üçüncü doz aşının 65 yaş ve üstüne yapılmasına oybirliği ile onay verdi. Fakat CDC’nin verdiği karar FDA’den farklılık gösteriyor. CDC hastane ve hapishane gibi Covid-19 virüsünü kapma riski yüksek olan ya da sosyal mesafenin neredeyse imkansız olduğu yerlerde çalışanların üçüncü doz aşı olmasını onaylamadı. CDC ayrıca, 50 yaş ve üstü olup kronik hastalığı olan kişilerin üçüncü doz aşı olabileceğine karar verdi. Söz konusu karar CDC’nin kurulunda 9 kişinin evet oyu ile verilirken 6 kişi bu karara karşı çıktı. CDC bu kararı verirken FDA’ye benzer şekilde bir risk analizi yaptı. 65 yaş üstü kişilere yapılacak üçüncü doz aşının altı ay içerisinde 8 bin vaka sayısını azaltabileceği ve yaklaşık 2,080 kişinin hastanelik olmasını engelleyebileceği öngörülüyor. Bazı uzmanlar üçüncü doz tartışmalarını gereksiz buluyor. Zira 12 yaş altı çocukların halen aşı olamadığı ve bu nedenle virüse karşı korumasız kaldığı belirtiliyor. Aşı çalışmalarının çocuklara daha çok odaklanması gerektiği belirtiliyor. Asıl büyük tehlike ülkenin büyük bir kısmının hiç Covid-19 aşısı olmaması. Ülke nüfusunun sadece %55’inin Covid-19 aşısı tamamlanmış durumda. Bu açıdan aşının üçüncü dozunun yapılacak olması pandeminin biteceği mesajını kesinlikle taşımıyor.