Temsilciler Meclisi Hala Başkan Seçemedi

ABD Kongresinin alt kanadı 17 gündür lidersiz durumda. Meclis Başkanı olmadığı için Temsilciler Meclisi yasa tasarılarını geçiremiyor ya da Beyaz Saray’ın İsrail ve Ukrayna’ya yardım talebini onaylayamıyor. ABD tarihinde eşi az görülmüş şekilde gelişen krizde eski Meclis Başkanı Kevin McCarthy, Floridalı Temsilci Matt Gaetz’in başını çektiği oylamada koltuğunu kaybetmişti. Olayın şokunu atlattıktan sonra yeni bir başkan seçmek üzere harekete geçen Cumhuriyetçi Parti ise henüz bir sonuç alabilmiş değil. McCarthy’den sonra Steve Scalise adaylığını koydu fakat gereken oyu toplayamadığından adaylıktan çekildi. Cumhuriyetçi Parti’nin mevcut adayı Jim Jordan’ın seçilebilmesi için de halihazırda iki defa oylama yapıldı fakat bunda da başarılı olunamadı. Kendisini desteklemeyen Cumhuriyetçi isimlerle görüşmeye devam eden Jim Jordan Meclis Başkanı olmak için üçüncü bir oylama isteyeceğini söylüyor.

Cumhuriyetçiler, Jordan’ın hafta başında yapılan ilk iki oylamada Meclis Başkanı olmak için gereken 217 oyun altında kalmasının ardından yeni bir yol çizmek üzere meclis binasında bir araya geldi. Burada Perşembe günü yapılacak üçüncü oylama planlarından vazgeçildi. Jordan meslektaşlarına kendisi yarışta kaldığı sürece Meclis Geçici Başkanı Patrick McHenry’nin Ocak ayına kadar Meclisi yönetmesine izin verecek bir öneriyi destekleyeceğini söyledi ve destek toplamaya çalıştı. Ancak bu Cumhuriyetçi temsilcilerin sert muhalefetiyle karşılaştı ve Jordan da kısa süre sonra bu pozisyondan çekilerek yeni bunun yerine başka bir oylama yapacağını söyledi. Jordan gazetecilere, “hala meclis başkanlığı için yarışıyorum ve kürsüye çıkıp oyları almayı ve bu yarışı kazanmayı planlıyorum” dedi. Jordan’ın ofisinden yapılan açıklamada, Meclis Başkanlığı için üçüncü tur oylamanın Cuma sabahı yapılacağı ve iki saat önce, saat 8’de Jordan’ın bir basın toplantısı düzenleyeceği belirtildi.  

Ohio’lu Cumhuriyetçi Jordan’ın üçüncü turda da seçilebilmesi oldukça zor görünüyor. Jordan kendisine karşı oy kullanan 20 kişiyle tekrar görüşmeye ve kendilerini ikna etmeye çalışsa da herhangi birinin fikrinin değiştirdiğine dair bir işaret yok. Jordan’ın karşıtlarından biri olan Temsilci Carlos A. Giménez, pozisyonunu değiştirmediğini söyledi. “Hala aynı noktadayız. Meclis Başkanı olmak için yeterli oya sahip değil.” 

Peki Cumhuriyetçi parti toplamda yeter sayısına sahip olmasına rağmen neden bir başkan seçemiyor? Bunun sebebi Cumhuriyetçi partinin derin şekilde ayrışmış olması. 2024 başkanlık seçimleri için yapılan ön seçimlerde dahi tüm ciddi adaylar bir çatı altına toplanabilmiş değil. Ortada birbiriyle uyumlu ve ya da fikir ayrılıklarına rağmen birbiriyle çalışabilen bir Cumhuriyetçi Parti yok. Trump öncesi ve Trump sonrası Cumhuriyetçi parti tek bir çatı altında yaşamaya çalışıyor, huzursuz bir şekilde bir arada yaşıyor. Bu zamana kadar partinin sağ kanadındaki isimler oyunbozanlık yaparken şimdi geleneksel Cumhuriyetçi isimler de bu küçük ekibe istediklerini kolayca vermeyeceklerinin mesajını veriyor.

Eski Meclis Başkanı McCarthy birçok konuda parti içi farklı unsurları bir arada tutmaya çalıştı. Trump konusunda, Ukrayna konusunda ve hangi tarafta olduğunu seçmesini gerektiren her konuda, her iki bloğu da düşmanlaştırmaktan kaçınmak için ne gerekiyorsa yapmaya çalıştı. Ancak dokuz ay sonra, McCarthy bile bunun sürdürülebilir olmadığını gördü. Kendisinden sonra gelecek ismin McCarthy’den daha iyi iş çıkarması ise pek mümkün değil. Cumhuriyetçi partililer Senato’da biraz daha uyumlu bir tablo çiziyor. Altı yıllık görev süreleriyle sürekliliği temsil eden bu isimler hala Trump öncesi Cumhuriyetçi Parti’yi yansıtıyor denebilir. Bu isimlerin büyük kısmı Ukrayna’ya destek konusunda hala istekli ve başkanlık tercihlerinde Trump hariç herkese yeşil ışık yakmaya hazır. Ancak Cumhuriyetçilerin son kalesi olan Senato da ikinci bir Trump başkanlığı dönemine mukavemet gösteremeyebilir.