Blinken: Rusya Karadeniz’i Savaş Bölgesine Çeviriyor

Dışişleri Bakanı Antony Blinken, Romanya’nın başkenti Bükreş’te düzenlenen NATO Dışişleri Bakanları toplantısına katıldı. Toplantıda Avrupa-Atlantik güvenliğine yönelik tehditlerle ilgili konular ele alınırken öncelikli olarak Çin’den kaynaklı meydan okumalar ve Rusya’nın saldırıları karşısında Ukrayna’ya verilecek destek konuları görüşüldü.

Toplantıda Ukrayna’nın NATO’ya üyeliği konusu da uzun süre sonra tekrar gündeme alınırken bakanlar Ukrayna’yı NATO ittifakının bir üyesi yapma sözünün “arkasında durma” konusunda anlaştıklarını duyurdu. Genel Sekreter Jens Stoltenberg NATO’nun “açık kapı” politikasının devam ettiğini ve Rusya’nın NATO’ya katılmak isteyen ülkeler üzerinde veto yetkisinin bulunmadığını belirterek Ukrayna’nın ittifaka üyeliğine destek verdiklerini dile getirdi.

Toplantı öncesinde Stoltenberg ile bir görüşme gerçekleştiren Blinken, NATO ittifakının hiç olmadığı kadar güçlü ve birlik içinde olduğunu kaydetti ve İsveç ve Finlandiya’nın ittifaka katılımıyla daha da güç kazanacaklarını dile getirdi. İttifak olarak Ukrayna’nın yanında olacakları sözünü yineleyen Blinken ittifakın çıkarlarına tehdit oluşturan Çin’e karşı da birlik içinde hareket edeceklerini belirtti.

Stoltenberg de yaptığı açıklamada, Rusya Devlet Başkanı Putin’in “kışı Ukrayna’ya karşı silah olarak kullandığını” söyleyerek Putin’in sahada kaybettikçe daha da acımasızlaştığını ve şehirlerin altyapısına saldırarak Ukraynalıları soğukta, susuz ve elektriksiz bırakmak istediğini ileri sürdü. NATO ülkelerinin Ukrayna’ya jeneratörler temin ettiğini ve altyapının tamir edilmesi için yardım sağladığını aktaran Stoltenberg, Ukrayna’ya daha fazla destek çağrısında bulundu.

NATO toplantısına katılan bakanlar, kış koşullarına direnebilmesi için Ukrayna’ya desteği artırma ve Rusya tarafından tahrip edilen enerji altyapısının yeniden inşasına yardım sözü verdi. Bakanlar hava savunma sistemleri ve mühimmat yardımlarının yanı sıra, yakıt, tıbbi malzeme, kış ekipmanı ve İHA sinyal bozucuları gibi yardımların artırılması gerektiğini kaydetti.

Toplantının ardından bir sonuç bildirgesi yayımlandı. Bildiride Rusya’nın Ukrayna’ya saldırarak Avrupa’nın barış, güvenlik ve refahına tehdit oluşturduğu belirtilirken BM prensipleri ve uluslararası hukuku çiğneyen Rusya’nın bu savaşın sorumlusu olduğu kaydedildi. Rusya’nın enerji şantajı ve tehditkâr nükleer söylemi gibi kabul edilemez faaliyetlerinin kural temelli uluslararası düzene zarar verdiğine vurgu yapılırken Rusya’nın Ukrayna halkına karşı işlediği insan hakları ihlalleri de sert bir şekilde kınandı. 

Bakanlar bildirgede, Rus saldırganlığına karşı kendi egemenliğini ve toprak bütünlüğünü savunmaya devam eden Ukrayna’ya verilen desteği arttırmayı kabul ederken İsveç ve Finlandiya’nın ittifaka katılımının NATO’yu daha güçlü ve Avrupa-Atlantik bölgesini daha güvenli hale getireceğinin altı çizildi.

Sonuç bildirgesinde ayrıca, “2008 Bükreş Zirvesi’nde Gürcistan ve Ukrayna ile ilgili aldığımız tüm kararları yeniden teyit ediyoruz” ifadesine yer verildi. NATO, ilk olarak 2008 yılında Ukrayna ve Gürcistan’ın ittifaka katılımını gündeme almıştı. Bazı analistlere göre Rusya’nın Ukrayna’ya saldırmasının arka planında Ukrayna’nın NATO’ya dahil olma niyeti ve NATO’nun bu isteğe yeşil ışık yakması yatıyor.

Toplantının ardından basın mensuplarına konuşan Blinken, ağırlıklı olarak Rusya-Ukrayna savaşı ile ilgili açıklamalarda bulundu. Blinken, Rusya’yı Karadeniz’i “savaş bölgesine” çevirmekle suçladı ve Baltık’tan Karadeniz’e kadar NATO’nun varlığını güçlendirmesi gerektiğini savundu.  Rusya’nın sivil nüfusa ve enerji altyapısına saldırılarının barbarca olduğunu dile getiren Blinken, Putin’in stratejisinin işe yaramayacağını söyledi.

Putin’in saldırılarını sivil halka odakladığını belirten Blinken, “Rusya, Ukrayna’nın enerji altyapısının 3’te 1’inden fazlasını bombaladı ve dondurucu soğuklar başlarken milyonlarca insanı soğuğa ve karanlığa sürükledi. Isı, su, elektrik, bunlar Başkan Putin’in yeni hedefleri. Ukrayna halkına yönelik bu vahşet barbarca” ifadelerini kullandı. 

Putin’in izlediği stratejiyi özetleyen Blinken, “Ukraynalıları dondurun ve aç bırakın, onları evlerinden kovun. Sadece Avrupa’da değil, tüm dünyada enerji, gıda ve diğer masrafları artırın. Putin, maliyetleri yeterince yükseltebilirse dünyanın Ukrayna’yı terk edeceğini ve onları kendi hallerine bırakacağımızı düşünüyor. Stratejisi işe yaramayacak. Onun yanıldığını kanıtlamaya devam edeceğiz” şeklinde konuştu. Blinken Ukrayna’ya desteğin Ukrayna başarılı olana kadar devam edeceğini kaydetti.

Blinken Ukrayna Dışişleri Bakanı Dimitro Kuleba ile de ikili bir görüşme gerçekleştirdi. Kuleba, Ukrayna’nın şu anda en büyük ihtiyacının “elektrik teçhizatı ve Rus füze saldırılarını engellemek için ABD yapımı Patriot füze bataryaları” olduğunu kaydetti. Kuleba, Almanya’nın Polonya’ya gönderme sözü verdiği Patriot bataryalarının Ukrayna’ya yönlendirebileceğini dile getirdi. 

Kiev epeydir ABD’den Patriot füzelerini istiyor ancak Washington, Moskova’yı daha fazla kışkırtmamak adına tereddüt ediyor. Ukrayna ordusunda farklı Patriot sistemlerini kullanabilecek eğitimli personelin bulunmaması da ayrıca sorun teşkil ediyor. NATO ülkeleri Ukrayna’ya Patriot sistemlerini kullanabilecek askeri personel göndermeye sıcak bakmıyor. Ayrıca, Ukrayna’ya füze sistemleri sağlanması durumunda füzelerin yalnızca savunma amaçlı kullanılacağından ve Rus topraklarındaki hedeflere yöneltilmeyeceğinden de emin olmak istiyor.