6 Ocak Komitesi Trump Hakkında Suç Duyurusunda Bulundu

Demokratlar öncülüğünde kurulan ve 6 Ocak olaylarını araştıran Temsilciler Meclisi 6 Ocak Komitesi çalışmalarını tamamladı. Pazartesi günü araştırma sonuçlarının yönetici özetini paylaşan Komite, Perşembe günü de raporun tamamını yayınladı. Komisyon raporunun ana fikri 6 Ocak olaylarından Trump’ın sorumlu olduğu yönünde. Pazartesi günü halka açık son toplantısını yapan Komite, Eski Başkan Trump’ı en az dört başlık üzerinden Adalet Bakanlığına suç duyurusunda bulunma kararı aldı. Bu dört başlık şöyle: resmi süreçleri engellemek, ABD’yi dolandırmaya teşebbüs, sahte beyana teşebbüs ve isyana teşvik, yardım ve yataklık. Komite’nin Trump’a isnat ettiği suçların en ilginci isyana teşvik ve yardım minvalindeki son madde. Bu madde 1862’de iç savaş esnasında ABD’den ayrılmak isteyen Güneyli ayrılıkçıların yargılanabilmesi için çıkarılmıştı. Bu dört başlıktaki suçlamalarla ABD tarihinde ilk kez bir eski Başkan Kongre tarafından Adalet Bakanlığı’na soruşturma için havale ediliyor.

Suçlamalar her ne kadar büyük oranda sembolik olsa da Komite üyeleri bunu görüşlerini ifade etmenin ve kayıt altına almanın bir yolu olarak kullanıyor. Suçlamalar konusunda bir adım atıp atmama kararı Adalet Bakanı Merrick Garland’da olacak. Adalet Bakanlığı ayrıca kendi soruşturmasını yürütüyor ve Komite’nin suç duyurusu Bakanlığın Trump’ı yargılaması için siyasi meşruiyet sağlayabilir. Komite üyeleri 6 Ocak olaylarının her aşamasında Trump’ın izini gördüklerini ve ortaya çıkan şiddette kendisinin tartışılmaz rolü olduğunu vurguluyor. Pazartesi günü de kapanış konuşmalarında Trump’ın Amerikan demokrasisinin temellerine zarar vermek istediği ve seçimin çalınmadığını bildiği halde yine de asılsız hile iddialarıyla Biden’ın meşru zaferini terse çevirmek istediği vurgulandı. 

Komite’nin attığı adımlardan biri de ifadeye çağrılan 34 kişinin ifadelerini yayınlamak oldu. İfadelerde yer yer önemli bilgiler yer alsa da en can alıcı noktalarda tanıklar ABD anayasasının beşinci ek maddesine sığınarak susma haklarını kullandılar. Nihai olarak Komite üyeleri titiz şekilde delil toplayarak bir savcı gibi suç unsurlarını toplamayı ve derli toplu şekilde sunarak Trump’ın bu suçlardan yargılanması için yasal zemini de hazırlamış oldular. Bir New York Times makalesine göre bu tavır komisyon üyelerinin kendilerini hem yasa yapıcı hem eğitici hem de savcı yerine koymalarından ileri geliyor. Yazıya göre bu da dikkatlerini dağıtmak ve Adalet Bakanlığı’na yapacakları suçluları havale etme işinin etkisini azaltmamak için az sayıda bir grup insana odaklanmalarını mecbur kıldı. 

Komite benzer soruşturmalardan farklı olarak her iki partinin desteğini alabilmiş ve ezici çoğunluğu ikna edebilmiş değil. İkna olmayanların başında 6 Ocak olaylarını paralel olarak araştıran Cumhuriyetçi ekip geliyor. 6 Ocak Meclis Komitesi Perşembe günü tüm raporu yayınlamadan evvel Cumhuriyetçiler kendi raporlarını bir cevap niteliğinde yayınladılar. Raporda Trump’ın ve diğer isimlerin isyana teşvikinden ziyade yapılan güvenlik hatalarına ve Meclis Komitesi’nin 17 aylık araştırması sürecinde bu güvenlik zafiyetlerini görmemesine vurgu yapılıyor. 6 Ocak olaylarına dair baskın anlatıyı değiştirmeye yönelik raporda istihbarat paylaşımında, Meclis güvenliğinde ve güvenlik güçleri arasında koordinasyon kurulumunda yaşanan zafiyetlere vurgu yapılıyor. Raporun nihai önerisi ise Meclis polis yapısını reforma tabi tutmak ve Kongre’nin bu yapı üzerindeki denetim gücünü artırmak.

Komite çalışmalarını ve nihai raporunu eleştiren bir diğer grup ise Wall Street Journal editör masası oldu. WSJ başyazısında Komite’nin çalışmalarından pozitif bir sonuç çıkmayacağı vurgusu yapılıyor. Buna göre Trump Pence’den seçimleri iptal etmesini istediğinde John Eastman tarafından verilen bir hukuki tavsiyeyi takip ediyordu. Yazıya göre, her ne kadar ‘saçma’ bir öneri olsa da saçma öneri vermek illegal değil. Aynı şekilde Pence’in seçimi iptali için kendisine lobi yapmak da illegal değil. WSJ bir adım daha ileri giderek Trump’ın takipçilerine yanlış olduğunu bile bile seçimin çalındığını söylemesini bile siyasette sık rastlanan seçmen yanıltmanın bir örneği olarak sunuyor. Sonuç olarak 6 Ocak Komitesi’nin çalışmaları bitti ve top artık Adalet Bakanlığı’nda.