Kongre’de Liderlik Savaşı
3 Kasım ara seçimlerinde Kongre’nin her iki kanadının kontrolünü kazanan Demokratlar, Ocak’ta başlayacak yeni dönem öncesinde zaferin coşkusunu parti içi liderlik tartışmasıyla birlikte yaşıyor. Yaşam maliyeti, İran savaşı ve enerji fiyatları üzerinden Cumhuriyetçileri yenilgiye uğratan seçmen değişim talebini ortaya koydu. Ancak bu talep Demokratların liderlik kadrosuna henüz yansımış değil. Temsilciler Meclisi’nde Hakeem Jeffries, ABD tarihinin ilk siyahi Meclis Başkanı olma yolunda ilerliyor. Senato’da ise Chuck Schumer, parti içinden Chris Van Hollen’in meydan okumasıyla karşı karşıya olsa da konumunu büyük ölçüde koruyor. Cumhuriyetçiler ise yenilginin nedenlerini tartışmaya fırsat bulamadan liderlik seçimlerini tamamladı. Önümüzdeki iki yıl, Cumhuriyetçi bir başkan ile Demokrat bir Kongre’nin karşı karşıya geleceği bölünmüş bir yönetim dönemi olacak. Bu nedenle her iki partinin bu döneme kimin liderliğinde ve hangi stratejiyle gireceği, 2028 seçimlerinin zeminini de belirleyecek.
Senato’daki güç dengesi ise Alaska’daki seçim sonucunun açıklanmasıyla kesinleşti. Demokrat aday Mary Peltola, görevdeki Cumhuriyetçi senatör Dan Sullivan’ı yenerek ara seçimlerde sonuçlanan son Senato yarışını kazandı. Böylece Demokratlar dokuz Senato koltuğunu el değiştirerek 1958’den bu yana en büyük kazanımı elde etti ve Senato’daki çoğunluğu 56’ya 44 ile ele geçirdi. Kampanyasını artan enflasyon ve yaşam maliyetleri üzerine kuran Peltola, Demokratların ulusal gündemi yerine Alaska merkezli bir strateji izledi. Schumer’in bizzat aday olarak belirleyip desteklediği isimlerin kazandığı bu yarışlar, Schumer’in Senato çoğunluk liderliği mücadelesinde de önemli bir kazanım sağladı. Benzer şekilde, Cumhuriyetçilerin kalesi olarak görülen eyaletlerde ılımlı kanadın desteklediği adayların seçimi kazanması da Schumer’in parti içindeki ağırlığını daha da artırdı.
Senato’da kesinleşen bu geniş çoğunluk, Demokratlar arasındaki liderlik yarışının önemini de artırıyor. 2017’den bu yana Senato Demokratlarına liderlik eden 75 yaşındaki Chuck Schumer, 1 Aralık’ta gizli oyla yapılacak seçimde yeniden lider olmak için yeterli taahhüdü topladığını açıkladı. Ancak 67 yaşındaki Maryland Senatörü Chris Van Hollen de alternatif bir ses olarak adaylığını ilan etti. Bernie Sanders ve Michigan’ın yeni senatörü Abdul El-Sayed’in desteğini alan Van Hollen’in Senato çoğunluk liderliğini kazanması ise mevcut denklemde kolay görünmüyor.
İki isim arasındaki ayrışma, Demokrat Parti’deki iç tartışmaların bir yansıması olarak okunabilir. En somut fark ise İran savaşının finansmanında ortaya çıkıyor. Van Hollen, 11 Aralık’taki hükümet finansmanı son tarihini koz olarak kullanıp savaşa ek kaynak verilmemesini savunuyor. Schumer ve merkez kanada yakın Demokratlar ise çoğunluğu devralacakları 2027 başına kadar askeri harcamalara kısıtlamalar getiren geçici bir uzatmayı değerlendiriyor. Van Hollen ayrıca Schumer’i ön seçimlerde AIPAC ve kripto lobisiyle birlikte hareket ederek El-Sayed ve Peggy Flanagan gibi ilerici adaylara karşı tavır almakla eleştiriyor. Geçen yılki hükümet kapanmasında Trump yönetiminden herhangi bir taviz almadan geri adım atması da Schumer’e yönelik eleştirilerin merkezinde yer alıyor. Schumer’in bu eleştiriler karşısındaki en büyük kozu ise 2026 Kongre seçimleri oldu. Demokratların el değiştirdiği eyaletlerden beşinde kazanan adayları bizzat belirleyen ve açıkça destekleyen Schumer, bu seçimlerin kazananı olarak görülüyor. Dolayısıyla itirazlara rağmen çoğunluğun Schumer’e karşı bir tutum alması beklenmiyor.
Temsilciler Meclisi’nde ise tablo daha sakin görünüyor. Demokratlar 18 Kasım’daki gizli oylamada Hakeem Jeffries’i iki çekimsere karşı 251’e 11 oyla Meclis Başkanlığı adayı olarak belirledi. Jeffries’in herhangi bir sorun yaşamadan yeni Meclis Başkanı olması bekleniyor. Yine de Temsilciler Meclisi’nde sayılarını artıran ilerici kanattan bir grup temsilci, yeni Meclis Başkanı’nın öncelikli olarak İsrail’e yardımın kesilmesi, devlet destekli sağlık sigortasının kapsamının genişletilmesi ve göç politikalarındaki mevcut uygulamalardan vazgeçilmesi için mücadele etmesi gerektiğini savunuyor. Bu grup, AIPAC’a yakınlığı ve güçlü bağışçı ilişkileri nedeniyle Jeffries’i statükonun temsilcisi olarak görüyor. Bu nedenle Jeffries’in Meclis Başkanı seçilmesi halinde ilerici sol kanada yakın temsilcilerin eleştirilerinin daha fazla odağında yer alması muhtemel.
Jeffries ise bu baskı karşısında sessiz kalmak yerine durumu lehine çevirmeye çalışıyor. Başkanlık adaylığı oylamasından bir gün önce, ilerici kanadın temel taleplerinden biri olan devlet destekli sağlık sigortasının genişletilmesini desteklediğini açıklaması, farklı bir strateji izlediğini gösteriyor. Ancak Jeffries’in parti disiplinini sağlama kapasitesi de eleştirilerin hedefinde. Geçtiğimiz haftalarda Savunma Bakanı Pete Hegseth’e yönelik azil önergesi 211’e karşı 204 oyla rafa kaldırılırken, oylamaya katılmayan 11 Demokrat’ın tavrı sonucu belirlemişti. Jeffries’in tüm temsilcileri oylamaya katılmaya ikna edemediği eleştirisi dile getirilmiş, ,oylamaya katılmayan temsilcilerin İsrail yanlısı lobi gruplarından bağış aldığı iddia edilmişti. Demokratların Ocak ayından itibaren celp yetkisine kavuşarak Trump ailesi, Ticaret Bakanı Howard Lutnick ve yönetimin göç ve Epstein dosyalarına yönelik kapsamlı soruşturmalara hazırlandığı düşünüldüğünde, Jeffries’in grubunu bir arada tutup tutamayacağı yeni dönemin en kritik sorularından biri olacak.
Cumhuriyetçi cephede ise yenilginin ardından iki meclis farklı yollar seçti. Senato’da John Thune, geçtiğimiz hafta düzenlenen kapalı toplantıda rakipsiz olarak yeniden lider seçildi. Ancak bu seçim de aceleye getirildiği gerekçesiyle tepkilerin odağında yer aldı. Bazı muhafazakâr Cumhuriyetçiler, Thune’un seçmenlere oy kullanırken kimlik gösterme zorunluluğu getiren SAVE America Yasası’nda ısrar etmesinin de seçim yenilgisinde etkili olduğunu öne sürdü.
Temsilciler Meclisi’nde ise Cumhuriyetçiler süreklilik yerine yeniliği tercih etti. Seçim yenilgisinin ardından aday olmayan Mike Johnson’ın yerine, Trump’ın yakın müttefiki ve Yargı Komitesi Başkanı Jim Jordan 106’ya 73 oyla azınlık lideri seçildi. Jordan, 2014’ten bu yana Cumhuriyetçi Parti’nin liderlik kadrosunda bulunan ve daha ılımlı görülen Steve Scalise’yi geride bıraktı. Jordan’ın seçilmesi, partinin seçmenin MAGA siyasetini reddettiği bir seçimin ardından bile tutumunu yumuşatma niyetinde olmadığını gösteriyor. Teksaslı Nathaniel Moran gibi isimler, 2028’de Meclis’i geri almak için Demokratlara kayan kararsız seçmene ulaşmak gerektiğini ve Scalise’nin buna daha uygun olduğunu savunmuştu. Jordan ise kendisini Demokratların soruşturma dalgasına karşı Trump’ı korumaya en hazır isim olarak sundu.
Ortaya çıkan tablo, iki partinin de seçim sonucunu farklı okuduğunu gösteriyor. Demokratlar zaferi bir değişim talebi olarak yorumlarken, bu değişimin liderlik kadrosuna ne ölçüde yansıyacağı konusunda bölünmüş durumda. Cumhuriyetçiler ise yenilgiyi sorgulamak yerine Senato’da sürekliliği, Meclis’te ise daha sert bir muhalefet çizgisini seçti. 1 Aralık’taki Senato liderlik oylaması ve 11 Aralık’taki federal bütçe oylamasının son tarihi, bu ayrışmaların ilk somut sınavı olacak. Yeni dönemde Demokratlar için asıl soru, Trump’ın gündemini nasıl engelleyecekleri kadar değişim isteyen seçmenin güvenini 2028’e kadar nasıl koruyacakları olacak.



















