ABD, AB ve Çin Yapay Zekâ Güvenlik Zirvesine Katıldı

Yapay zekâ (YZ) teknolojisi hızla gelişirken bu alanda rekabet halinde olan ABD ve Çin, İngiltere’de düzenlenen yapay zekâ güvenlik zirvesine katıldı. Zirveye Amerika’yı temsilen Ticaret Bakanı Gina Raimondo katılırken Çin’i de Bilim ve Teknoloji Bakan Yardımcısı Wu Zhaohui temsil etti. Bazı teknoloji uzmanlarının YZ’nin kontrol edilmediği takdirde dünya için varoluşsal bir tehdit oluşturabileceği uyarısına kulak veren siyasiler bir süredir yapay zekâya düzenleme getirme çalışmaları yürütüyordu. Zirveye katılan ve aralarında Türkiye’nin de bulunduğu 27 ülkeden temsilciler YZ güvenliği alanında devletlerin birlikte çalışması ve gözetim konusunda ortak bir yaklaşım oluşturması gerektiğini belirten Bletchley Deklarasyonuna imza attı. Siyasi temsilcilerin yanı sıra zirveye Google, Microsoft, Amazon, ve Meta gibi YZ alanında lider firmalar ve Elon Musk ve OpenAI CEO’su Sam Altman gibi teknoloji liderleri de katıldı.

YZ’nin büyük faydaları olduğunu ve yeni fırsatlar sunduğunu kabul eden deklarasyon bunların yanı sıra önemli riskler de barındırdığına dikkat çekerek YZ sistemlerinin potansiyel etkisini incelemek ve ele almak için uluslararası çaba gösterilmesi gerektiğini savunuyor. Deklarasyonda YZ’nin Potansiyel kasıtlı kötüye kullanımdan veya istenmeyen kontrol sorunlarından önemli riskler ortaya çıkabileceğine dikkat çekilirken YZ modellerinin yeteneklerinden kaynaklanan kasıtlı veya kasıtsız ciddi, hatta yıkıcı zarar potansiyeli olduğunun altı çiziliyor. 

YZ’nin hızlı ve belirsiz bir değişim ivmesi olduğu ve bu teknolojiye yapılan yatırımın da hızla arttığı belirtilirken ülkelerin acilen YZ’den kaynaklanabilecek potansiyel risklere ve bunları ele alma yöntemlerine dair anlayış geliştirmesi gerektiği belirtiliyor. YZ’den kaynaklanan birçok riskin uluslararası nitelikte olduğu ve bu nedenle en iyi şekilde uluslararası işbirliği yoluyla ele alınabileceği kabul ediliyor.

Zirvede bir konuşma yapan Bakan Raimondo, gittikçe gelişen YZ’nin benzersiz tehlikelerini ele almak, yanlış kullanımları önlemek ve bu sistemlerin amaçlandığı gibi çalışmama risklerini bertaraf etmek için işbirliği yapmanın önemine değindi. Başkan Biden’in hafta başında YZ Yürütme Emri yayınladığını hatırlatan Raimondo, YZ şirketlerinin gönüllü olarak YZ modellerini titizlikle test etme, zararlı yetenekleri azaltma ve YZ modellerini yetkisiz sürümden koruma önlemleri de dahil olmak üzere güvenli, emniyetli ve güvenilir YZ geliştirme taahhüdünde bulunduğunu kaydetti. 

İyi geliştirilmiş standartlar ve test kabiliyetinin güvenlik için kritik öneme sahip olduğuna vurgu yapan Raimondo, İngiltere’nin YZ Güvenlik Enstitüsü’nü kurmasını memnuniyetle karşıladığını ABD’nin de Ticaret Bakanlığı bünyesindeki Ulusal Standartlar ve Teknoloji Enstitüsü (NIST) altında yer alacak kendi YZ Güvenlik Enstitüsü’nü kuracağını duyurdu. “NIST liderliğindeki Enstitü, emniyet, güvenlik ve test için standartların geliştirilmesini kolaylaştıracak ve hem bilinen riskleri hem de sınırda ortaya çıkan riskleri değerlendirmek için test ortamları sağlayacaktır” diyen Raimondo, Enstitünün, yapay zekâ güvenlik misyonunu ilerletmek için akademi, endüstri ve kar amacı gütmeyen kuruluşlardaki ortaklarla çalışmak üzere bir konsorsiyum başlattığını söyledi.

Zirvenin açılış oturumunda konuşma yapan Çinli Bakan Yardımcısı Wu Zhaohui de YZ güvenlik yönetimi konusundaki iletişimi ve işbirliğini güçlendirmek için tüm taraflarla birlikte çalışmaya ve Çin’in evrensel katılımlı uluslararası bir mekanizmanın oluşturulmasına katkıda bulunmaya istekli olduğunu ifade etti. Çin heyeti ayrıca Çin’in Küresel Kalkınma Girişimi, Küresel Güvenlik Girişimi ve Küresel Medeniyet Girişimi’ni uygulamak için tüm taraflarla birlikte çalışmaya ve insanlığa daha fazla fayda sağlamak ve ortak geleceğe sahip küresel bir topluluk oluşturmak için yapay zekâ teknolojisini teşvik etmeye istekli olduğunu belirtti. Çinli yetkililer Pekin yönetiminin, geçen ay, Çin’in YZ’nin gelişimi, güvenliği ve yönetişimi olmak üzere üç açıdan YZ yönetimine ilişkin önerilerini sistematik olarak özetleyen küresel bir YZ yönetim girişimi başlattığını kaydetti.

İngiltere’deki zirvede Yapay Zekâ güvenliği konusunda uluslararası işbirliğinin zemini hazırlanırken ABD ve G7 ülkeleri kendi ulusal düzenlemelerini de yayınlamaya başlamış durumda. Başkan Joe Biden, yapay zekânın tüketiciler, çalışanlar, azınlık grupları ve ulusal güvenlik açısından yarattığı riskleri azaltmak için bir başkanlık kararnamesi imzaladığını duyurdu. AB’nin “Yapay Zekâ Yasası” olarak adlandırdığı kendi düzenlemelerini aralık ayında yayınlaması planlanırken Birleşmiş Milletler’in de yeni oluşturduğu Yapay Zekâ Danışma Kurulunun tavsiyelerini 2023 yılı sonuna kadar sunması bekleniyor.

Başkan Biden’in imzaladığı kararnameyle YZ teknolojileriyle ilgili geniş bir hükümet yaklaşımını başlattığı ve bu alanda standartlar ve kurallar oluşturmayı amaçladığı belirtiliyor. Kararnamenin sadece en son yapay zekâ modellerini değil, aynı zamanda Washington ve Kongre’nin ele almakta zorlandığı siber güvenlik ve veri gizliliği gibi teknoloji odaklı bir dizi sorunu da hedef aldığı kaydediliyor. Beyaz saraydan yapılan açıklamada “Yürütme Emri, yapay zekâ güvenliği ve emniyeti için yeni standartlar oluşturuyor, Amerikalıların mahremiyetini koruyor, eşitliği ve medeni hakları geliştiriyor, tüketicileri ve çalışanları savunuyor, inovasyonu ve rekabeti teşvik ediyor, dünya çapında Amerikan liderliğini ilerletiyor ve daha fazlasını yapıyor” ifadelerine yer verildi. Açıklamada devlet kurumlarını yanı sıra YZ alanında faaliyet gösteren 15 lider şirketin de YZ’nin güvenli, emniyetli ve güvenilir bir şekilde geliştirilmesine yönelik işbirliği taahhüdünde bulundukları belirtiliyor.

YZ’nin son yıllarda gelmiş olduğu seviye makinelerin zaman içinde insanlardan daha fazla zekâya ulaşabileceği ve bunun da istenmeyen sonuçlara yol açabileceği korkusunu tetiklemiş durumda. Hükümetler teknoloji tam potansiyeline ulaşmadan önce düzenlemeler getirerek ileriye dönük bir yol çizmeye çalışıyor. Zirveye katılanlar arasında yer alan Elon Musk bir süredir YZ’nin potansiyel tehlikeleri üzerine uyarılarda bulunuyordu. Zirveye ev sahipliği yapan İngiltere Başbakanı Rishi Sunak ile kameralar karşısına geçen Musk, “İlk kez en akıllı insandan bile daha akıllı olacak bir şeyle karşı karşıyayız. Bence yapay zekâ, karşı karşıya olduğumuz varoluşsal risklerden biri ve en acil olanı” ifadelerini kullandı. Musk, iki günlük zirvenin ‘uluslararası bir fikir birliği’ ve teknolojiyi izlemek için ‘üçüncü taraf bir hakem’ oluşturulması için kullanılabileceğini umduğunu söyledi.