Türk-Amerikan İlişkilerinde Yeni Gerginlik

Terör örgütü PKK’nın Kuzey Irak’ın Gara bölgesinde 13 Türk vatandaşını şehit etmesi sonrasında ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Ned Price’ın ilk açıklaması Türkiye’nin sert tepkisini çekti. Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın eleştirilerinin ve ABD’nin Ankara Büyükelçisi David Michael Satterfield’ın Dışişleri Bakanlığı’na çağrılmasının ardından Dışişleri Bakanları Blinken ile Çavuşoğlu arasında gerçekleşen telefon görüşmesinin akabinde Amerikan Dışişleri Bakanlığı ilk açıklamayı düzeltir mahiyette ikinci bir açıklama yayınladı.

Washington yönetimi tarafından 14 Şubat’ta yapılan şartlı taziye açıklamasında, Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Ned Price, “ABD, Türk vatandaşlarının Irak’ın Kürdistan Bölgesi’nde ölümünden üzüntü duyuyor. NATO müttefikimiz Türkiye’nin yanındayız ve son çatışmalarda hayatlarını kaybedenlerin ailelerine başsağlığı diliyoruz. Türk sivillerin terör örgütü olarak tanınan PKK tarafından öldürüldüğüne dair haberler doğruysa, bu eylemi en sert şekilde kınıyoruz” ifadeleri kullanılmıştı.

AK Parti Rize 7. Olağan İl Kongresinde bir konuşma yapan Cumhurbaşkanı Erdoğan, ABD’nin taziye açıklamasını “evlere şenlik” olarak nitelendirerek “hani siz teröristlerin yanında durmuyordunuz, hani siz PKK’nın, YPG’nin, PYD’nin yanında değildiniz. Bal gibi de yanındasınız ve arkasındasınız” diyerek ABD’yi teröristlere destek vermekle suçladı. ABD’nin Kuzey Irak’ta “binlerce tır mühimmatı teröristlere teslim ettiklerini” ifade eden Erdoğan, bu durumu en başından bu yana gördüklerini belirtti.

ABD’nin Türkiye’nin yanında yer alması gerektiğini söyleyen Erdoğan konuşmasının devamında, “eğer biz sizinle NATO’da berabersek, eğer biz sizinle dünyada, NATO’da bu birlikteliğimizi sürdüreceksek bize samimi davranacaksınız. Teröristlerin yanında yer almayacaksınız. Eğer yer alacaksanız bizim yanımızda yer alacaksınız” ifadelerini kullanarak ABD’yi samimi olmamakla ve tarafını net olarak belli etmemekle suçladı. Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın konuşmasından kısa bir süre sonra Dışişleri Bakanlığı’ndan yapılan açıklamada, ABD’nin Ankara Büyükelçisi Satterfield’ın bakanlığa çağrıldığı belirtilerek ABD’nin  Gara’da öldürülen 13 Türk vatandaşına yönelik açıklamasına sert bir tepki gösterildiği ifade edildi. 

Açıklamalarla birlikte iki ülke arasında gerginlik artarken ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken ile mevkidaşı Mevlüt Çavuşoğlu arasında bir telefon görüşmesi gerçekleştirildi. ABD’nin yeni başkanı Joe Biden’ın ekibiyle Türk hükümeti arasında bakan düzeyindeki ilk temas olma özelliği de taşıyan bu görüşmede Ankara-Washington ilişkilerinde gerilime yol açan konuların ele alındığı duyuruldu.

ABD Dışişleri Bakanlığından görüşmeye ilişkin yapılan açıklamada, iki bakanın Türkiye ile ABD’nin ikili ilişkilerini ve başta terörle mücadele olmak üzere ortak menfaatlerini ele aldığı belirtildi. Açıklamada, “İki taraf Suriye’deki savaşın siyasi çözümü için destek ve iş birliklerini artırma vaadinde bulundu. Bakan, Kuzey Irak’ta Türk rehinelerin ölümü üzerine taziyelerini iletti ve PKK’nın bundan sorumlu olduğuna dair görüşümüzü yineledi” ifadeleri kullanıldı. Blinken’ın, Türkiye’nin Rusya ile yaptığı S-400 anlaşmasından vazgeçmesi çağrısında bulunduğu belirtilirken, Bakanın aynı zamanda Türkiye ve Yunanistan arasında istikşafi görüşmelere de destek verdiğinin altı çizildi.