ABD Borsası Savaştan Daha Az Etkileniyor

Rusya’nın Ukrayna’yı işgaliyle birlikte alt üst olan küresel piyasalar karşılaştırıldığında Amerikan borsasının görece iyi durumda olduğu söylenebilir. Savaşa kadar  banka ve enerji firmalarının sürükleyici olduğu Avrupa piyasalarındaki yükseliş beklentisi Ukrayna kriziyle birlikte gerçekleşmedi. Yatırımcılar, teknoloji alanındaki hisse senetlerinin yükselişte olduğu ABD ve Asya piyasalarına yöneldi. Amerikan borsasındaki ilk 500 firmanın değerinin savaşın başından beri %5 artmış olması, ABD piyasalarının avantajlı durumda olduğunun önemli bir göstergesi. 

Avrupa’da ekonomik hayatın yavaşlamasına mukabil ABD’deki ticari faaliyetlerin artması medyanın hafta boyunca gündeminde yer almaya devam etti. Perşembe günü gerçekleşen BM Ticaret ve Kalkınma Konferansı’nda küresel ekonomik büyüme tahminlerinin yaklaşık 1 puan düşürüldüğü ve yavaşlamanın çoğunun Euro bölgesinde gerçekleşmesinin beklendiği açıklandı. Buna karşılık, örgüt, ABD büyüme tahminini %3’ten %2,4’e düşürdü. ABD ekonomisinde savaşın olumsuz etkilerinin yanı sıra pandemi şartlarının gevşemesinin getirdiği bir canlanmadan bahsetmek mümkün. Nitekim ABD hizmet sağlayıcıları için satın alma yöneticileri endeksi, Şubat ayındaki 56,5’ten Mart’ta sekiz ayın en yüksek seviyesi olan 58,9’a yükseldi.

ABD Çalışma Bakanlığı Perşembe günü yaptığı açıklamada işten çıkarmaları temsil eden işsizlik başvurularının geçen hafta 28.000 azalarak Eylül 1969’dan bu yan en düşük seviyeye ulaştığını ifade etti. Oxford Economics’in ABD’li ekonomisti Nancy Vanden Houten bu durumu epey sıkışmış işgücü piyasasındaki çalışan açığının ne kadar yüksek olduğunun bir göstergesi olarak yorumladı. Önceki hafta da Merkez Bankası Başkanı Jerome Powell, bu durumun ekonomi için faydalı olmadığını belirtmişti.

Muhafazakar kanada yakın medya yayın organları Kongre’nin artan benzin fiyatına yönelik destek paketine tepkili. Kovid yardımı ile başlayıp artan benzin fiyatları karşısında vatandaşı desteklemeye evrilen paket, Temsilciler Meclisi Demokratlarından Mike Thompson, John Larson ve Lauren Underwood tarafından teklif edildi. Paket kapsamında bu yıl benzinin ulusal ortalama galon fiyatının 4 doları geçtiği her ay Amerikalılara 100 dolarlık bir çek verilmesi planlanıyor. Wall Street Journal’ın yazı işlerinin kaleme aldığı görüş yazısı, hükümetin sebep olduğu yüksek benzin fiyatları karşısında yine hükümetin çek dağıtmasının anlamsızlığı üzerinde durdu ve bunu yaklaşan seçimler için bir taktik olarak nitelendirdi. 

Liberal medyada ise benzin fiyatlarındaki artışın sebebi öncelikli olarak Putin’e yıkıldı. Ukrayna’nın işgalini takiben benzin fiyatlarındaki 80 sentlik artış bir yıl boyunca süren artışın yarısından fazlasını oluşturuyor. Yüksek benzin fiyatlarının ikinci en büyük sebebi ise, ABD ekonomisinin pandeminin ardından başlayan canlanması olarak ifade edildi. Washington Post’un yazı işleri, Putin’in işgalinden önce meydana gelen kabaca 70 sentlik artışın, büyük ölçüde insanların seyahat, iş ve okul için yeniden dışarı çıkmaya cesaret etmesinden ve malları taşımak için ülkeyi dolaşan kamyoncuların artmasından kaynaklandığını dile getirdi. Başkanların küresel pazardaki petrol fiyatlarının üzerindeki etkisinin ise sınırlı olduğu savunuluyor. 

Benzin fiyatlarının normalleşmesi için gereken adımların en önemlisi Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, İran ve Venezuela’dan dünya pazarına daha çok petrol sağlanması olarak belirtildi. Çin’in ekonomisinin yavaşlamasının da talebi azaltacak olması ile fiyatlarda rahatlama oluşacağı bekleniyor. Washington Post, gaz vergilerindeki olası bir indirimin veya stratejik petrol rezervlerinin kullanılmasının anlamlı bir etkisinin olmayacağını öngörürken Beyaz Saray’a düşük gelirli ailelere yardım sağlamak için Kongre ile birlikte çalışmayı öneriyor.