Biden’dan Mali Açığı Azaltacak Bütçe Önerisi

Başkan Biden Pazartesi günü, ordu ve polis için fon artırımı ve büyük şirketlerle en zengin Amerikalıların vergilerinde önemli artışlar içeren 5,8 trilyon dolarlık bütçe önerisini sundu. Ulusal harcamalar için %7’lik bir artışın olduğu bütçe önerisinde silahlı şiddet karşıtı inisiyatifler, uygun fiyatlı konut ve enflasyonu azaltmaya yardımcı olması için tedarik zinciri sorunlarını yatıştıracak imalat yatırımları ön plana çıktı. Beyaz Saray bütçe tasarısında ilk kez, Gazi İşleri Bakanlığı’na tahsis edilmek üzere ayrı bir sağlık hizmeti kalemi oluşturdu. En dikkate değer harcama artışı %10 artışla 773 milyar dolara ulaşan askeri harcama kısmı oldu. Talep, Kuzey Kore ve İran gibi hasım ülkelerden gelen füzeleri tespit etmek ve durdurmak için milyarlarca doların yanı sıra Putin tarafından başlatılan savaşın ortasında NATO’nun Rusya’dan ve başka yerlerden gelebilecek tehditlere karşı koymasına yardımcı olmak için 6,9 milyar doları içeriyor.

ABD Kara Kuvvetleri’ne ayrılan 178 milyarlık dolarlık bütçe ile ordunun modernleşme yatırımlarının artması, ancak toplam asker sayısının düşürülmesi planlanıyor. Kara Kuvvetleri bütçesinden sorumlu Tümgeneral Mark Bennett bütçe taleplerinde %2’lik bir enflasyon oranını göz önünde bulundurduklarını söyledi. Müsteşar Gabe Camarillo 2023 bütçesi ile iki temel hedefleri olduğunu belirtti: çok yüksek seviyedeki hazırlık pozisyonumuzu korumak ve 2030 ve sonrası için hedeflenen modernizasyonun sağlanması. İlginç şekilde bütçe tasarısı, Demokrat Parti’nin progresif kanadının en önemli gündem maddeleri olan sosyal ve çevresel başlıklara çok az vurgu yapıyor. Bütçede iklim değişikliği ile mücadele için 45 milyar dolarlık bir pay olsa da tasarı, fosil yakıtların azaltılması, araç ve enerji santralleri kaynaklı sera gazı emisyonu meselesi hakkında açık bir strateji belirtmiyor. Bunun yerine Amerika’nın uluslararası imajını güçlendirmeyi amaçlıyor. Biden, 2024 yılına kadar yıllık 11.4 milyar dolarlık iklim finansmanı ile daha yoksul ülkelerin yenilenebilir enerjiyi genişletmelerine ve ısınmanın etkilerine uyum sağlamalarına yardımcı olmak için verdiği sözü yerine getirmeye çalışıyor.

Başkan Biden bütçe tasarısında, ay başındaki Birliğin Durumu konuşmasında çervevesini yenilediği ulusal ajandasının gündem maddelerini öne çıkarmış gözüküyor. Bunun nedeni ise Beyaz Saray’ın yaklaşan seçimleri göz önünde bulundurarak çekişmeli seçim bölgeleri için fiyat artışları, suç ve sağlık hizmetleri gibi hayati alanları öne çıkarma stratejisi olarak yorumlanabilir. Biden açıklamasında, bütçelerin, benimsenen değerlerin beyanı niteliğinde olduğunu, Kongre’ye sunduğu bütçenin ülkede ve dünyada emniyet ve güvenliğe, adil büyümenin sürdürülebilmesine ve daha iyi bir Amerika için gerekli yatırımlara verdiği önemi gösterdiğini belirti. Biden, kapsamlı yeni harcama planları talep etmek yerine, West Virginia Senatörü Joe Manchin gibi ılımlı Demokratlar için bir endişe kaynağı olan bütçe açığının azaltılmasına odaklandı. Günün sonunda Amerikan solunun iki popüler teması olan, polisin bütçesini kısmak ve Göçmenlik ve Gümrük Muhafazasını kaldırmak şöyle dursun, bütçe her ikisini de sağlam bir şekilde finanse ederek seçim telaşını ortaya koymuş oluyor.

Birliğin Durumu konuşmasında da belirttiği üzere Biden, yeni bütçe tasarısı ile milyarderler ve büyük şirketler için vergileri arttırmayı hedefliyor. Temsilciler Meclisi Sözcüsü Nancy Pelosi, bazı Demokratların Biden’ın askeri harcamaları artırma taahhüdüne kızmasına rağmen, Kongre’nin Biden’ın “cesur mali planı” üzerinde çalışmayı dört gözle beklediğini söyledi.  Biden gazetecilere verdiği demeçte, yönetiminin “devraldığı mali karmaşayı temizlemekte gerçek bir ilerleme kaydettiğini” ve önümüzdeki on yılda planlanan 1 trilyon dolarlık ek kesintilerle federal bütçe açığını bu yıl 1,3 trilyon dolardan fazla azaltacağını söyledi. Senato Bütçe Komitesi’nin kıdemli üyesi Cumhuriyetçi Lindsey Graham, Biden’ın vergi artışlarının açıkları artırıp ABD’li işçilere ve genel ekonomiye zarar vereceğini söyledi. Kongre’den gelen tepkilerden bir diğeri de savunma bütçesine ilişkin. Senato’nun azınlık lideri Cumhuriyetçi Mitch McConnell bu rakamın, Ukrayna’da bu denli yüksek bir gerilim yaşandığı bir zamanda çok yetersiz olduğunu savunurken, bağımsız senatör Bernie Sanders, “bizden sonraki 11 ülkenin toplamından daha fazla askeri harcama yaparken böyle hacimli bir bütçe artırımının” gereksiz söyledi.

Bütçe tasarısının kamuoyuyla paylaşılmasının ardından NASA Yöneticisi Bill Nelson, kuruma ayrılan 26 milyar dolarlık bütçenin, tarih boyunca bilim için talep edilen en büyük meblağ olduğunu ifade etti. Nelson, “Bu bütçe, Biden-Harris Yönetiminin, NASA’ya olan güvenini yansıtıyor” diyerek böylesi büyük bir bütçenin, 50 eyalette NASA ile ortak olan işletmelere ve üniversitelere ve yarattıkları iyi ücretli işlere yapılan bir yatırım olduğunun altını çizdi. 26 milyar dolarlık bütçe talebinin en büyük kısmı derin uzay araştırmaları ve keşif sistemlerine odaklanan Artemis programına gidecek. 1 Ekim’de yürürlüğe girecek 2023 bütçe tasarısının genel olarak ırk ve gelir eşitsizliğine, iklim değişikliğine ve orta sınıfın mücadelelerine yönelik acil bir düzenleme değil, tehlikeli ve rekabetçi bir dünyada Amerikan egemenliğini yeniden inşa etmeye çalıştığı görülüyor.