Demokrat Parti’de İlerici Sol Güç Kazanıyor

New York’ta bu hafta 2026 Kongre seçimleri için düzenlenen ön seçimler, yerel bir siyasi rekabet olmaktan çıkıp ulusal ölçekte Demokrat Parti’nin geleceğine yön verecek sonuçlara sahne oldu. Geçtiğimiz yıl New York’un ilk Müslüman ve sosyalist belediye başkanı olarak seçilen Zohran Mamdani’nin desteklediği adaylar, ön seçimlerde mevcut kongre üyesi Demokratları büyük bir farkla geride bırakarak Kasım ayında düzenlenecek seçimlerde aday olmaya hak kazandı. İsrail’e yakın lobi gruplarının Mamdani cephesine karşı yürüttüğü çalışmalara rağmen partinin ilerici kanadının elde ettiği bu zafer, 2028 başkanlık yarışı için adı geçen Alexandria Ocasio Cortez’in parti içindeki konumunu da güçlendirdi. Sosyalist kanadın bu zaferi aynı zamanda Amerikan toplumunda İsrail karşıtlığının giderek daha da arttığını gösteriyor. 

Ön seçimlerde Mamdani’nin desteklediği üç aday farklı profillerden geliyor ama hepsi benzer sosyalist bir çizgide birleşiyor. Ön seçimlerin en dikkat çeken ismi eski kamu denetçisi Brad Lander, geçen yılki belediye başkanlığı ön seçiminde Mamdani’nin rakibiydi. Lander, seçim öncesinde Mamdani lehine yarıştan çekildiğini açıklamış ve bu adımıyla Mamdani’nin Cuomo karşısındaki zaferinde önemli bir rol oynamıştı. Bu haftaki ön seçimlerde ise Lander,  İsrail’in Gazze’deki askeri operasyonunu soykırım olarak tanımlayan ve ABD’nin İsrail’e silah satışının durdurulmasını talep eden bir kampanya yürüterek 10. bölgede İsrail’e yakın lobi grubu AIPAC’ın desteklediği mevcut temsilci Dan Goldman’ı geride bıraktı. Lander’in Yahudi kimliğiyle birlikte İsrail’in saldırılarına karşı söylem üretmesi ve Mamdani’yle kurduğu ittifak, ilerici kanadın temsilcisi Demokratlara yönelik antisemitizm suçlamalarını boşa çıkardığı için de kritik bir öneme sahip.

Ön seçimlerin en beklenmedik sonucu, Columbia Üniversitesi’nde Filistin yanlısı protestolar düzenleyen aktivist Darializa Avila Chevalier’nin, New York’un 13. bölgesinde 2017’den beri görevde olan Adriano Espaillat’ı yenmesi oldu.  Mamdani’nin destekeldiği üçüncü isim Claire Valdez ise Amerika Demokratik Sosyalistleri (DSA) üyesi bir eyalet meclisi üyesi olarak, Temsilciler Meclisi ön seçiminde Brooklyn Belediye Başkanı Antonio Reynoso’yu yendi. Valdez, Trump yönetiminin göç politikasına karşı çıkarken İsrail’e askeri yardımın sona erdirilmesini savunan bir stratejiyle kampanyasını yürüttü. Üç aday da ABD’nin İsrail’e yönelik verdiği desteği eleştirirken geçim sorunu, kira yardımı ve vergi politikaları gibi doğrudan seçmenlerin günlük yaşantısını etkileyecek politikalara odaklanması da bu sonuçlara zemin hazırladı. 

Ön seçimlerin en dikkat çekici boyutu, İsrail meselesinin artık sadece bir dış politika tartışması olmaktan çıkıp iç siyasette de önemli bir etken haline gelmesi oldu. İsrail’e yakın lobi grubu AIPAC, ilerici kanadın adaylarına karşı mevcut temsilcileri desteklemek için yüz binlerce dolar harcadı. AIPAC geçtiğimiz yıl da Mamdani’nin karşısında eski Demokrat Vali Cuomo’nun kampanyasına çok büyük meblağlarda bağış yapmıştı. Bu seneki ön seçimlerde de Adriano Espaillat ve Dan Goldman benzer biçimde AIPAC’ın desteğini almasına rağmen rakipleri karşısında varlık gösteremedi. Mamdani’nin kazandığı belediye başkanlığı seçiminde olduğu gibi bu ön seçimlerde de Cumhuriyetçilere yakın lobi grupları, İsrail karşıtı siyasetçilerin rakiplerine destek vererek dikkat çekti.

Seçim sonuçlarına gelen tepkiler de Demokrat Parti’nin içindeki gerilimi gözler önüne serdi. Demokrat Parti’nin Temsilciler Meclisi’ndeki lideri Hakeem Jeffries, kaybeden iki adayı desteklemesine rağmen sonuçları önemsemediğini belirterek birkaç ön seçimin partinin kimliğini değiştirmeyeceğini söyledi. Partinin ilerici ve sosyalist kanadının elde ettiği bu zafere, ana akım Demokratları temsil eden bazı isimler ise tepki gösterdi. Eyalet başsavcısı Letitia James bu sonucu bir uyarı olarak tanımlarken geleneksel çizgiyi takip eden Demokrat seçmenlerin sandığa gitmediğini iddia etti.

Sonuçların ardından Cumhuriyetçiler ise Demokratların radikalleştiğini iddia eden ifadeler kullandı. Temsilciler Meclisi Başkanı Mike Johnson, Demokratları “radikal sol harekete” karşı koyamamakla suçladı. Trump da kendi sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda ön seçimleri kazanan üç adayı, komünist olarak tanımladı. Ana akım Cumhuriyetçiler, Mamdani’nin kazandığı belediye başkanlığı seçiminde de İslamofobik ifadeler kullanarak tepki çekmişti.. Ancak seçimin ardından Trump’la birkaç kez görüşen Mamdani, bu stratejisiyle ulusal ölçekte de önemli bir takipçi kitlesi kazanarak bu söylemleri lehine çevirmeyi başarmıştı.

Ön seçim sonuçlarının uzun vadeli etkisi de göz ardı edilemez. Demokrat Parti’nin, Biden ve Harris’in birlikte yönettiği 2024 başkanlık seçiminden sonra içine düştüğü liderlik krizi hâlâ devam ediyor. Ana akım Demokratlar Amerika geneli düşünüldüğünde hâlâ çok daha güçlü bir konumda yer alıyor. Ancak son süreçte üst üste başarı elde eden sosyalist kanat, 2028 seçimlerine giderken çok daha aktif bir şekilde faaliyet gösterebilir. İlerici kanadın lideri olarak görülen Alexandria Ocasio Cortez‘in 2018’de benzer bir sürprizle Kongre’ye girmesinden sonra sosyalist kanadın parti içindeki ağırlığı yıllar içinde sürekli arttı ve Mamdani’nin zaferiyle bu ağırlık yeni bir aşamaya geçti. Parti içinde ulusal ölçekte önemli bir tabana sahip olan Bernie Sanders’ın desteklediği sosyalist kanat, ön seçimlerde sadece New York’ta değil birçok eyalette kritik başarılara imza atarak dikkat çekti. Uzun yıllardır marjinal bir grup olarak tanımlanan sosyalist ve ilerici kanadın bu başarıları, ilerleyen yıllarda partinin çehresini değiştirebilecek bir niteliğe sahip. Özellikle seçmenleri doğrudan ilgilendiren konularda proje üreten ve bunları uygulamaya sokan ilerici kanadın yerel siyasette gücü arttıkça ulusal siyasetteki gücü de artacaktır. Bu noktada AOC’nin 2028 başkanlık seçimlerinde doğrudan aday olamasa bile başkan yardımcılığı gibi kritik bir pozisyonda Demokratların adayı olarak sahneye çıkması sürpriz olmayacaktır.

Bu ön seçimlerin bir diğer önemli sonucu, son yıllarda Amerikan kamuoyunda artan İsrail karşıtlığının yeniden görülmesi oldu. Bu eğilimin aktif siyasete doğrudan yansıması, İsrail’e yönelik bakış açısındaki toplumsal dönüşümü de gözler önüne seriyor. Nitekim bu kırılma sadece Demokrat seçmenler nezdinde değil, geçtiğimiz yıllara oranla azımsanmayacak biçimde Cumhuriyetçiler arasında da görülüyor. Başkan Yardımcısı JD Vance’in geçtiğimiz hafta Beyaz Saray’dan yaptığı açıklama, İsrail’e tepkinin Cumhuriyetçiler arasında da yayıldığını gösteriyor. Vance, İsrail’in korunmasında kullanılan silahların üçte ikisinin Amerikan vergi mükelleflerince finanse edildiğini hatırlatarak önümüzdeki yıllarda askeri ve ekonomik yardımın koşullara bağlanabileceğinin sinyalini verdi. Tucker Carlson gibi “Önce Amerika” çizgisini temsil eden isimlerin İsrail’e yönelik benzer eleştirileri dile getirmesi de Cumhuriyetçi Parti’nin artık İsrail desteği konusunda tek bir blok olarak görülemeyeceğini ortaya koyuyor.

New York siyasetinin Amerikan siyasetini ne ölçüde şekillendireceğini zaman gösterecek. Mamdani’nin seçilmesiyle başlayan hikâye, New York’un sosyalistlerin kalesi olabileceği bir senaryoyla devam ediyor. Mamdani’nin doğrudan desteklediği ve kampanyalarına bizzat katıldığı üç ilerici isim, ana akımı temsil eden mevcut kongre üyelerini geride bırakarak ön seçimleri kazandı. Bu sonuç, hem partinin önümüzdeki dönemde izleyeceği politika açısından hem de Amerikan kamuoyundaki değişimin anlaşılması açısından önemli sinyaller veriyor. İsrail karşıtlığı artık Amerikan siyasetinde sadece kampüslerde ya da sosyal medyada değil doğrudan seçim sonuçlarında karşılık bulan bir tutum haline geldi. Bu sonuçları değerlendirirken her ne kadar sosyalist kanadın artan etkisinden bahsedilse de New York’un kendine has özellikleri olan bir eyalet olduğunu ve buradaki sonuçların ulusal siyasete doğrudan etki edemeyebileceğini de unutmamak gerekiyor. Ancak tüm bunlara rağmen ilerici kanadın genç yüzü AOC, 2028 başkanlık seçimlerine giderken Demokratların adayı olma noktasında önemli kazanımlar elde etmeye devam ediyor. 2026 Kongre Seçimleri, hem Demokrat Parti’nin kimliği hem de ABD’nin İsrail politikasının geleceği açısından bir kırılma noktası olarak hatırlanabilir.