Anayasa Mahkemesi Tarihi Kürtaj Davasını Görüşüyor

Amerikan Anayasa Mahkemesi kürtaj konusunda emsal teşkil etmeye devam eden tarihi dava Roe v. Wade’in kaderini belirleme potansiyeline sahip ‘Dobbs v. Jackson Women’s Health Organization’ davasını görüşmeye başladı. Kürtaj haklarını garantiye alan Roe v. Wade davasının altını oymak için bugüne kadar birçok hukuki çaba gösterildi ancak şimdiye kadar başarılı olamadı.

Dobbs davası ise farklılık arz ediyor zira Trump’ın 3 Anayasa Mahkemesi yargıcı atamasıyla 6 muhafazakara karşı 3 liberal haline gelen mahkeme dengesi Roe v. Wade’in sonunun gelme ihtimalini artırıyor. Mississippi eyaletinde kabul edilen yasa 15 hafta itibariyle kürtajı yasaklıyor. Anayasa mahkemesi bu yasanın anayasaya aykırı olmadığını kabul ettiği takdirde Roe davasının tamamen sonu gelebilir. 

Kürtajın federal mahkeme tarafından regüle edilmesine karşı çıkan ve bu yetkinin eyaletlere bırakılması gerektiğini savunan Wall Street Journal (WSJ) gibi muhafazakar yayın organlarına göre Roe v. Wade davası Anayasa Mahkemesi’nin yetki sınırlarını aşmasının bir sembolünü teşkil ediyor. Kürtajın anayasada geçmediğini ve bu konunun eyaletlerin polis yetkileri dahilinde değerlendirilmesi gerektiğini savunan bu görüşe göre Roe davası mahkemenin en hatalı kararlarından birini teşkil ediyor.

Roe davasının son 50 yıla damgasını vurarak Amerikan siyasetine çarpıtıcı etki yaptığını savunan WSJ başyazısı, mahkemenin Roe’yu tamamen sona erdirmektense tedrici bir karar alması durumunda kürtaj davalarının gelmeye devam edeceğini ve kürtaj meselesinin tartışılmaya devam edileceğini savunuyor. WSJ’ye göre mahkeme Roe’yu iptal ederek topu yasamaya atmalı ve halkın karar vermesini sağlamalı. 

Dobbs davasının ilk açık oturumunda sunulan sözlü argümanlar ve yargıçların soru ve yorumları sonrasında Roe yasasının tamamen iptal edilebileceği yönündeki görüşler ağır basmış görünüyor. Roe’nun iptalinin sosyal ve siyasal bir depreme tekabül ettiğini savunan bir görüş yazısında, böyle bir gelişme sonrasında kürtaj karşıtı hukukçuların mahkemeye fetüsün hakları olan bir birey olduğu ve kürtajın tamamen illegal olması gerektiği gibi argümanlarla gelebileceği savunuluyor.

Özellikle ülkenin güney ve ortabatı bölgelerindeki 20 ila 25 civarındaki eyalette kürtajın tamamen yasaklanmasını getirebilecek sonuçları olacak yasanın iptalinin yarıdan fazlasının kürtaj haklarının korunması gerektiğini düşünen Amerikan kamuoyunun da tercihine aykırı olacağı belirtiliyor. Siyasi sonuçlarına rağmen mahkemenin muhafazakar üyelerinin Roe’yu sona erdirmeye yakın oldukları yorumu dikkat çekiyor.