Covid-19 Aşılama Sürecinde Önemli Adımlar Atıldı
Amerikan Gıda ve İlaç İdaresi (FDA), Johnson and Johnson’ın (J&J) firmasının geliştirdiği tek doz olarak yapılan Covid-19 aşısının güvenli ve etkili olduğu sonucuna vardı. J&J aşısı ABD’de acil kullanım için yetki verilen üçüncü aşı olacak. J&J aşısı, Pfizer ve Moderna aşılarından farklılık gösteriyor. Bu aşının etkinlik yüzdesi 66.1 olarak belirtildi. Etkinlik oranı diğer aşılara göre düşük olmasından dolayı ilk bakışta etkisiz olacağı düşünülse de J&J aşısının bazı avantajları bulunuyor. Beyaz Saray’ın Danışmanı Anthony Fauci J&J aşısının diğer aşılardan daha iyi göründüğü ifade etti.
İkinci doza ihtiyaç duymaması J&J aşısının kısa sürede geniş kitlelere ulaşmasını daha mümkün hale getiriyor. Tek doz aşılar daha kolay bir şekilde taşınabiliyor. J&J aşısının diğer bir avantajı ise aşırı soğukta depolanmasına gerek olmaması. Aşı ABD’ye ilk geldiğinde birçok sağlık merkezi gerekli soğuk hava depolarına ulaşmak için çok çaba sarf etmişti. Ayrıca J&J tarafından aktarılan bilgiye göre bu aşı, virüsün Covid-19 belirtileri göstermeyen kişiler arasında yayılmasını engelliyor. 20 milyon J&J aşısı ABD’ye Mart ayının sonuna kadar gönderilecek. ABD’de iki doz olarak yapılan Pfizer ve Moderna aşılarının ise Mart ayının sonunda 100 milyona ulaştırılması hedefleniyor.
Öte yandan yapılan bir çalışmaya göre Pfizer/BioNTech aşısının sadece bir dozu bile insanlara Covid-19 karşısında yeterli bağışık sistemini kazandırıyor. Aşı Eğitim Merkezi Başkanı Dr. Paul Offit yaptığı açıklamada söz konusu çalışmanın sonuçlarının beklenenin aksine olmadığını belirtti. Offit aşının bir dozunun Covid-19 hastalığını atlatanların bağışıklığı gibi bir koruma sistemi kazandırdığını belirtti. 25 Şubat 2021 tarihinde yayınladığı kılavuzda FDA, artık Pfizer aşısının daha önceden saklandığı gibi aşırı soğuk depolarda saklanmasına gerek olmadığını belirtti. FDA’in yeni kılavuzu yayınlanmadan önce aşıların -80°C ila -60°C aralarında saklanması gerektiği belirtiliyordu. FDA kılavuz ile birlikte gerekli sıcaklığın -25°C ila -15°C olduğunu ifade etti.
Aşılar Covid-19 pandemisinin son bulması için umut ışığı olurken virüsün mutasyon geçirmesi de pandemiyi atlatma ihtimalini olumsuz yönde etkiliyor. Yaklaşık 50 binden fazla insanın hayatını kaybettiği California eyaletinde görülen mutasyona uğramış virüs, eyalette baskın bir şekilde yayılmaya devam ediyor. Bilim adamları mutasyona uğramış bu virüs hakkında detaylı bir araştırma yapılması gerektiğinin altını çiziyor. Virüsün yapısına ve etkisine dair belirsizlik sürerken yapılan ilk çalışmalara göre California’da rastlanan virüsün diğer virüslere göre daha hızlı yayıldığı gözlemleniyor.
24 Şubat tarihinde yapılan açıklamaya göre Moderna, ürettiği aşının Güney Afrika varyantlı virüse karşı etkili olduğunu belirtti. Moderna, açıklamada belirttiği sonuca Ulusal Sağlık Enstitüsü’ne gönderilen küçük bir miktar üzerinde çalışarak ulaştı. Moderna’nın bu açıklaması, J&J aşısına ilişkin FDA karar verdikten sonra yapılması dikkatlerden kaçmadı.
ABD’de kullanıma sunulması için hazırlanan başka bir aşı ise Novavax’ın ürettiği aşı. Geçtiğimiz sene iflasa yaklaşan Novavax, şu an rakiplerine nazaran son derece etkili bir aşı üretme aşamasında. Önümüzdeki birkaç ayda FDA onayı bekleyen şirketin şu anki piyasa değeri 15.4 milyar dolara ulaşmış durumda. Novavax daha önce denenmemiş yöntemlerle ve teknoloji ile çalışıyor. Uzmanların yaptığı açıklamaya göre Novavax aşısının etkisi diğer aşılardan daha uzun sürecek. Novavax aşısı diğer aşılardan farklı olarak aşırı soğuk depolarda saklanmasına ihtiyaç kalmadan dağıtılacak.
