ABD ve İngiltere Arasında Ticaret Anlaşması

ABD ile İngiltere arasında ek gümrük vergileriyle ilgili yürütülen müzakerelerde anlaşmaya varıldığı duyuruldu. İki ülke arasındaki ekonomik ilişkilerde önemli bir dönüm noktası olarak görülen yeni ticaret anlaşması, Trump yönetiminin uyguladığı ve küresel ticareti derinden sarsan yüksek tarifeler sonrası gerçekleşen ilk büyük anlaşma olarak dikkat çekiyor. Başkan Trump ve İngiltere Başbakanı Starmer’in ortak açıklamasıyla duyurulan anlaşma, çelik, otomotiv ve tarım gibi stratejik sektörleri kapsıyor ve ekonomik sonuçlarının yanı sıra siyasi ve stratejik boyutlarıyla da önem taşıyor.

Ticaret anlaşmasının özellikle tarım alanında olmak üzere Amerikan ihracatına milyarlarca dolarlık pazar erişimi sağlayacağı belirtiliyor. Oval Ofis’te anlaşmaya ilişkin açıklamalarda bulunan Trump, “İngiltere ile çığır açan bir ticaret anlaşmasına vardığımızı duyurmaktan büyük bir heyecan duyuyorum” ifadelerini kullandı. Anlaşmanın dört haftadır müzakere edilen bir dizi ticaret anlaşmasının ilki olduğunu kaydeden Trump, bu anlaşmayla İngiltere’nin de ABD’ye katılarak “mütekabiliyet ve adaletin” uluslararası ticaretin temel ve hayati bir ilkesi olduğunu teyit ettiğini söyledi. Amerikan mallarının gümrük süreçlerini hızlandırılacağını, bürokrasinin olmayacağını ve işlerin her iki yönde de çok hızlı ilerleyeceğini ifade eden Trump, Amerikan ürünlerinin önündeki birçok engelin kaldırılacağını kaydetti.

Trump ile yaptığı telekonferans görüşmesinin ardından açıklamalarda bulunan Başbakan Starmer da ticaret anlaşmasının tarihi öneme sahip olduğunu belirterek ABD’nin çelik ve alüminyuma yönelik tarifelerin İngiltere’ye uygulanmayacağını ve otomobillere de gümrük vergisinin yüzde 10’a düşürüleceğini bildirdi. ABD’nin çelik ve alüminyuma getirdiği yüzde 25 gümrük tarifesinin İngiltere için sıfıra indirileceğini belirten Starmer, ABD’nin İngiltere’den otomobil ithalatında uyguladığı yüzde 27,5 seviyesindeki tarifelerin de yıllık 100 bin araç için yüzde 10’a düşürüleceği bilgisini verdi.

İngiltere, yılın ilk çeyreğinde ABD’nin toplam ticaretinin yüzde 2,9’unu temsil ederek ABD’nin 11. en büyük ticareti ortağı konumunda bulunuyor. ABD 2024 yılında İngiltere’ye 80 milyar dolarlık makine, uçak, doğal gaz, ham petrol ve diğer ürünleri gönderirken karşılığında 68 milyar dolarlık otomobil, ilaç ve diğer malları satın aldı. Anlaşmanın detaylarına bakıldığında, İngiltere için çelik ve alüminyum sektörlerinde sağlanan kazanımlar öne çıkıyor. ABD’nin, İngiltere’den ithal edilen çelik ve alüminyum ürünlerine uyguladığı yüzde 25’lik tarifeyi kaldırması, bu sektörlerde ekonomik sıkıntılar yaşayan İngiltere için kritik bir gelişme olarak değerlendiriliyor. Yaklaşık 700 milyon sterlinlik yıllık ihracatı kapsayan bu adımın, binlerce işi kurtarması ve sektörü canlandırması bekleniyor.

Tarım ürünleri açısından da ABD, İngiltere pazarına etanol ve sığır eti ihracatında önemli avantajlar elde ediyor. İngiltere, ABD’den etanol ithalatındaki tüm tarifeleri kaldırırken, karşılıklı olarak 13 bin tonluk sığır eti kotası belirledi. Buna rağmen, İngiltere’nin hormonlu sığır eti ithalatına yönelik yasağı sürdürmesi, tarım sektöründeki hassas dengeleri koruduğunu gösteriyor.

ABD-İngiltere ticaret anlaşmasının dijital ticaret alanında önemli bir değişiklik getirmediği belirtiliyor. Amazon, Google ve Meta gibi ABD şirketlerine uygulanan İngiltere’nin dijital hizmetler vergisinin değiştirilmeyeceği kaydedildi. İngiltere’nin uyguladığı yüzde 2’lik dijital hizmet vergisini değiştirmeme kararının, ABD’nin baskılarına rağmen korunduğu ifade edilirken fintech ve yapay zekâ gibi sektörlerde iş birliğini artıracak yeni bir dijital ticaret anlaşmasının yolunun açıldığına dikkat çekiliyor.

Anlaşma, ABD’de genel olarak olumlu ancak temkinli karşılandı. Trump yönetimi ve Cumhuriyetçiler, anlaşmayı Amerikan çiftçileri için yeni pazarlar açan ve “Önce Amerika” politikasını güçlendiren bir zafer olarak överken özellikle sığır eti ve etanol ihracatçıları, 5 milyar dolarlık yeni fırsatları memnuniyetle karşıladı. Ancak, bazı Demokratlar ve ekonomi uzmanları, %10’luk temel tarifelerin devam etmesi nedeniyle anlaşmanın sınırlı bir etkisi olacağı yönünde eleştirilerde bulunarak bunun tüketiciler için fiyatları yüksek tutabileceğini ve enflasyonu körükleyebileceğini ileri sürüyor. Anlaşma Trump’ın daha geniş ticaret savaşını yumuşatma girişimi olarak görülürken kapsamının tam bir serbest ticaret anlaşmasından uzak olması nedeniyle hayal kırıklığı yarattığı belirtiliyor.

Anlaşmanın ekonomik anlamda İngiltere açısından Brexit sonrası yaşanan belirsizlikleri azaltarak kritik sektörleri desteklemesi bekleniyor. Jaguar Land Rover gibi otomotiv devleri ve çelik endüstrisi gibi temel sektörlerin korunması sayesinde, ekonomiye kısa vadede önemli bir katkı sağlanması öngörülüyor. Siyasi açıdan ise anlaşma İngiltere’nin bağımsız ticaret anlaşmaları yapma çabalarının bir sonucu olarak görülüyor. Başbakan Starmer’ın bu anlaşmayı, “Küresel Britanya” vizyonunun önemli bir ayağı olarak sunması, ABD ile AB arasında dikkatli bir denge politikası izlemesi gerektiğini ortaya koyuyor.  

Anlaşmanın küresel bağlamı da dikkate alındığında, Trump’ın uyguladığı sert tarife politikalarında bir yumuşama sinyali olarak algılanıyor. Anlaşmanın duyurulmasının ardından ABD borsalarında yaşanan yüzde 1,5’lik yükseliş, yatırımcıların da bu gelişmeyi olumlu karşıladığını gösteriyor. Buna karşılık uzmanlar, indirilen tarifelerin bile küresel tedarik zincirlerinde aksamalara ve enflasyonda artışa neden olabileceği konusunda uyarılar yapıyor.

ABD-İngiltere ticaret anlaşması, iki ülke arasındaki ekonomik ilişkiler açısından önemli bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor. Çelik, alüminyum, otomotiv ve tarım gibi kilit sektörlerde sağlanan vergi indirimleri ve pazar erişimini artıran düzenlemeler, her iki ülkenin ekonomisine kısa vadede belirgin avantajlar sağlayabilir. Ancak anlaşmanın kapsamının tam anlamıyla bir serbest ticaret anlaşması olmaması ve bazı tarifelerin devam edecek olması, uzun vadede elde edilecek faydaların sınırlı kalabileceğine işaret ediyor. İngiltere açısından bakıldığında, Brexit sonrası oluşan ekonomik belirsizlikleri hafifletmek ve stratejik sektörleri desteklemek açısından önemli bir adım olarak görülürken, ABD için “Önce Amerika” politikasını destekleyen ve ihracat kapasitesini artıran bir hamle olarak öne çıkıyor.