ABD’den Ukrayna’ya Yılın Son Askeri Yardımı

Ukrayna’ya 61 milyar dolarlık savunma yardımı içeren ek bütçeyi yeni yıla girmeden Kongre’den geçiremeyen Biden yönetimi, Kiev’e 250 milyon dolarlık yeni bir askeri yardım paketi gönderileceğini açıkladı. Ek yardım görüşmelerinin tıkandığı Kongre’den yeni bir onay alınmadan sağlanabilecek son fon olma özelliğini taşıdığı belirtiliyor. Senato’daki Cumhuriyetçiler, Ukrayna’ya destek fonunu da kapsayan yardım tasarısına içinde ABD’nin sınır güvenliğinin artırılmasına ilişkin ilave tedbirler yer almadığı gerekçesiyle destek vermemişlerdi. Son askeri yardım, Pentagon’un mevcut stoklarından yapıldığı için, Kongre onayı olmaksızın Ukrayna’ya gönderilebilecek.

Savunma Bakanlığı’ndan yapılan açıklamada Ukrayna’ya güvenlik ve savunma ihtiyaçlarını karşılamak üzere sağlanan 250 milyon dolarlık askeri yardım paketinin ilave hava savunma kabiliyetleri, topçu mühimmatı, tanksavar silahları ve diğer ekipmanları içerdiği duyuruldu. Yardımın başkanlık yetkisi kullanılarak Savunma Bakanlığı envanterinden çekilen 54. yardım dilimi olduğu belirtildi. Yardım paketinde Ulusal Gelişmiş Karadan Havaya Füze Sistemleri (NASAMS) için ek mühimmat, Stinger hava savunma füzeleri, hava savunma sistem parçaları, çok namlulu roketatar sistemi için daha fazla mühimmat bulunuyor. Paket ayrıca 155 mm ve 105 mm top mermileri, TOW füzeleri, Javelin ve AT-4 tanksavar füzesi, 15 milyondan fazla küçük silah mermisi, yedek parçalar, tıbbi ekipman ve bakım desteği içeriyor.

Kongre’nin “harekete geçmemesi durumunda ABD’nin Ukrayna’ya daha fazla yardım sağlamasının zora girebileceği” konusunda uyarıda bulunan Savunma Bakanlığı, Ukrayna’yı destekleyen 50 kadar müttefik ve ortağın koalisyon çabalarının sürdürülmesi için ABD’nin liderliğinin önemine vurgu yaptı. Pentagon, Ukrayna’ya sağlanan yardımların “ABD’nin ulusal güvenliği için yapılmış akıllıca bir yatırım” olduğuna dikkat çekti. Bu yardımların dünyanın başka yerlerindeki potansiyel saldırganlığı caydırırken, savunma sanayi tabanını da güçlendireceği ve Amerikan halkı için yüksek vasıflı istihdam yaratacağının altını çizdi. 

Beyaz Saray, fonların tükendiğini söyleyerek Ukrayna’nın Rusya’ya karşı yürüttüğü savaşı destekleyecek yasayı geçirmesi için Kongre’ye daha fazla baskı yapmaya başladı. Biden yönetiminin bir yandan Ukrayna için ayrılan fonların tükenmekte olduğunu söylerken diğer yandan neredeyse her iki haftada bir Ukrayna için yeni bir yardım paketi duyurması kafa karışıklığı yaratıyor. Kongre’deki tartışmaların başladığı günden beri son yardımla birlikte ABD toplamda 725 milyon dolar tutarında dört yardım paketi açıkladı. Yönetimin açıklamaları çelişkili görünebilir ama bunun nedeni Ukrayna’ya yardım gönderirken karmaşık bir programın izlenmesi. 

Silah ve güvenlik yardımı için özellikle savaşa yönelik olarak oluşturulmuş iki para kaynağı var. Bunlardan biri, ABD’nin halihazırda stoklarında bulunan silahları sağladığı Başkanlık Geri Çekme Yetkisi ya da PDA. Diğeri ise uzun vadeli silah sözleşmelerini finanse eden Ukrayna Güvenlik Yardımı Girişimi (USAI). USAI için ayrılan paranın tamamı harcanmış durumda. PDA için ayrılan para da bitmiş gibi görünüyordu. Ancak daha sonra Pentagon Ukrayna’ya gönderdiği silahların değerini olduğundan fazla gösterildiği tespit edildi. 

İki üst düzey savunma yetkilisi, Pentagon’un Ukrayna’ya gönderdiği mühimmat, füze ve diğer teçhizatın değerini yaklaşık 3 milyar dolar fazla hesapladığını ve bu hatanın Kiev’e Rus güçlerine karşı savunması için daha fazla silah gönderilmesinin yolunu açabileceğini duyurdu. Yetkililer, Pentagon’un muhasebesinde silah yardımını değerlendirmek için silahların satın alındığı ve amortismana tabi tutulduğu zamanki değeri yerine yenileme maliyetini kullandığına dikkat çekti. Bu gelişmenin ardından PDA paketleri birkaç haftada bir açıklanmaya devam etti. Ancak açıklanan paketler genellikle 400 milyon ila 500 milyon dolar arasında olan öncekilere kıyasla yaklaşık 200 milyon dolar veya daha az seviyelerde kaldı.

Diğer bir sorun ise fon bulunsa bile Pentagon’un envanterinde yeterli stok olmaması. Obüs mermisi gibi bazı mühimmatlar Ukrayna’da çok fazla kullanıldığı için üretim tüketime yetişemiyor. Obüslerde kullanılan 155 mm’lik mermiler Kiev tarafından en çok talep edilen topçu mühimmatlarından biri. Talep o kadar yüksek ki ordu, savaş taleplerini karşılamak ve Amerikan ordusunun ihtiyaçlarına yetecek kadar mermi kovanı bulundurmak için mermi kovanlarının üretildiği Pennsylvania’daki Scranton Mühimmat Fabrikası’na üretimi artırması için baskı yapıyor. 

Arz ve talep arasındaki bu dengesizlik Kongre yardım bütçesini onaylasa dahi bazı askeri ürünlerin Ukrayna’ya teslimatının önümüzdeki senenin sonunu bulmasına yol açacak. Bazı ürünler ise daha önce açıklanan yardım paketleri dahilinde yapılan kontratlar sayesinde 2024 senesi boyunca teslim edilmeye devam edilecek. Yeni yardım paketlerinin geçmemesi, Ukrayna ordusunun askeri mühimmatı daha dikkatli kullanmasını zorunlu kılarak sahadaki dengelerin Rusya lehine değişmesini sağlama riski yaratıyor.