Kongre’de 6 Ocak ‘Kalkışması’ Soruşturması

Kongre 6 Ocak olaylarını soruşturmak üzere kurduğu komitelerde tanık çağırıp dinleme aşamasına gelirken Trump ve ifade için çağrılan danışmanları yürütme ayrıcalığı talebinde bulunuyorlar. ABD Kongre Polisi memurlarından birinin güvenlik güçlerinin ihmallerini sorumlu tutan iddiaları 6 Ocak olayları tartışmalarına yeni bir boyut kattı. Polis memuru Kongre’ye gönderdiği 16 sayfalık ihbar mektubunda üst düzey iki polis şefini hayati önemde istihbaratı paylaşmamak ve 6 Ocak olayları başladığında da müdahale etmemekle suçladı. 30 yıldan fazla bu görevde olan memurların ihmallerine rağmen herhangi bir ceza almadığını belirten polis memuru mektubunda iki polis şefinin yaptıklarının hasıraltı edilmek istendiğini iddia ediyor. Pittman ve Gallagher adlı polis şefleri 6 Ocak olaylarından bir ay sonra bağlı oldukları sendikadan güvensizlik oyu almışlardı ancak hala görevlerine devam ediyorlar. Soruşturmalar etrafında bu polis şeflerinin ihmalleri gibi birçok detayın ortaya çıkması bekleniyor. 

Senato Adalet Komitesi 6 Ocak olayları ile ilgili yayınladığı raporunda Donald Trump ve Adalet Bakanlığı’ndaki üst düzey bir avukatın 2020 Kasım seçimlerinin sonuçlarını değiştirmeye yönelik yoğun çaba gösterdikleri yargısına yer verildi. 8 aylık araştırmanın sonunda yayınlanan kapsamlı raporda Trump ve bazı üst düzey danışmanlarının ‘seçimde hile yapıldığı şeklindeki asılsız komplo teorilerini’ öne sürerek Adalet Bakanlığı’na seçim sonuçlarını tersine döndürmesi için baskı yaptıkları belirtiliyor. 400 sayfaya yakın raporda Trump’ın Adalet Bakanlığı’na defalarca seçim sonuçlarını tersine çevirmek için baskı yapmasına ilişkin birçok detay yer alıyor. Adalet Bakanlığı’nda istediklerini yapmayan üst düzey avukatlarından işine sor verdiği belirtilen Trump’ın yoğun baskılarının nihai olarak sonuç vermemesine rağmen Beyaz Saray yetkililerinin meşru seçim sonuçlarını tersine çevirmeye çalışarak suç işledikleri iddiasıyla dava açılması ihtimal dahilinde görülüyor. 

Biden yönetimi Milli Arşivler idaresine Temsilciler Meclisi’nin 6 Ocak olayları hakkında yürüttüğü soruşturmada talep ettiği belgelerle ilgili ‘yürütme ayrıcalığı’ talep etmeyeceğini iletti. 6 Ocak Komitesi’nin Trump’ın olaylardaki rolüyle ilgili dökümanlara ulaşmasına engel olmayacağını açıklayan Beyaz Saray Sözcüsü Jen Psaki, ‘istenen ilk grup belgelerle ilgili yürütme ayrıcalığının gerekli olmadığı yargısına vardıklarını’ söyledi. Psaki eski Başkan Trump’ın Biden yönetimine yürütme ayrıcalığı talebini iletebileceğini ve bunu değerlendirip karar vereceklerini ancak Başkan Biden’ın olaylarla ilgili mümkün olduğunca şeffaf olmak istediğini aktardı. İstenen belgelerden 40 adetinin yürütme ayrıcalığına tabi olduğunu savunan ve o günkü bütün Beyaz Saray belgelerini talep eden Komite’yle paylaşılmaması gerektiğini savunan Trump’a karşın hukukçular bu yetkinin ve nihai kararın görev başındaki Başkan Biden’a ait olduğunda hemfikirler. Trump’ın federal bir mahkemeden bu belgelerin paylaşılmasına karşı yürütmeyi durdurma kararı alması önündeki tek seçenek olarak görünüyor. 

Temsilciler Meclisi Araştırma Komitesi bir yandan Trump’ın etrafındaki isimlere Kongre’de ifade vermeleri için celp göndermeye başladı. Trump’ın yardımcılarından Dan Scavino’nun belli bir süre fiziki olarak nerede olduğunun tespit edilememesi (celplerin şahsen tebliğ edilmesi gerekiyor) yüzünden tebliğde gecikme yaşanması haber konusu oldu. Celp metninde, Scavino’nun 5 Ocak’ta Trump yönetimi yetkililerinin Kongre üyelerini arayarak seçim sonuçlarının tasdik edilmemesi yönünde çaba sarf edilmesi, 6 Ocak günü Trump’ın neler yaptığı ve olaylar öncesinde Beyaz Saray’ın izlediği iletişim stratejisiyle ilgili önemli bilgiler verebileceği belirtildi. Trump’ın avukatının Scavino gibi yardımcılarına gönderdiği bir mektupta Kongre’nin talepleri karşısında münasip ve gerekli durumlarda dokunulmazlık ve ayrıcalık talep etmelerini istediği de haberlere yansıdı. 

Scavino dışında Steve Bannon’ın da ifade celbine muhatap olduğu belirtilirken Bannon’ın avukatı yürütme ayrıcalığı talep ederek Komite’ye olumlu cevap vermediğini açıkladı. Bannon Başkan Trump’ın isteği doğrultusunda bu ayrıcalığı talep ettiğini söylemesine rağmen Trump halihazırda başkan olmadığı için bu legal stratejinin son derece zayıf olduğu yorumları yapılıyor. Ayrıca Bannon’ın 6 Ocak olayları sırasında Beyaz Saray’da Trump için çalışıyor olmaması da yürütme ayrıcalığı talebini tuhaf kılıyor. Mahkeme kararlarına uyacağını ancak mahkeme zoru olmadıkça Kongre’nin taleplerini yerine getirmeyeceğini ifade eden Bannon’ın ‘6 Ocak’ta Biden’ı gömeceğiz’ şeklindeki ifadeleri Bob Woodward ve Robert Costa’nın ‘Peril’ (Tehlike) adlı son kitabında yer aldı. Komite’nin celp mektubunda Bannon’ın Aralık ayında Trump’la görüşmelerinde 6 Ocak’a odaklanmasını salık verdiği iddiaları yer alıyor. Komite Bannon’ın çağrısına cevap vermemesi durumunda suçlu duruma düşeceğini ve istedikleri bilgileri alabilmek için ellerinden geleni yapacaklarını açıkladı. Bannon’ın hapis yatmasının imkan dahilinde olduğu ve bunun ifadesi talep edilen diğer isimlere de gözdağı olacağı yönündeki yorumlar dikkat çekiyor.