Pompeo: Suudi Arabistan’a Silah Satışını Destekliyoruz

ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo, “ABD-Suudi Arabistan Stratejik Diyaloğu” kapsamında Suudi mevkidaşı Faysal bin Ferhan ile ortak basın açıklaması yaptı. Suudi Arabistan ile 75 yıl önce kurulan bağların artarak güçlendiğini vurgulayan Pompeo başlattıkları Stratejik Diyalog ile ABD-Suudi Arabistan ilişkilerinde yeni bir döneme girildiğini belirtti. İlişkilerin artık sadece güvenlik ve ticaret alanlarında değil her alanı kapsayan bütüncül bir ortaklığa dönüşeceğini söyleyen Pompeo bunun delili olarak Amerika’nın 1 milyar dolardan fazla bir yatırımla Riyad’da yeni bir büyükelçilik ve Cidde ve Zahran’da iki ayrı konsolosluk açılması planını gösterdi. 

İsrail ile Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ve Bahreyn arasında imzalanan Abraham Anlaşması’nın başarılmasındaki katkılarından dolayı Riyad yönetimine teşekkür eden Pompeo, Suudi Arabistan’ı da bu “normalleşme anlaşmasına” katılmaya davet etti. Mevkidaşıyla bölgesel güvenlik sorunlarına da değindiklerini söyleyen Pompeo, Washington yönetiminin ‘İran ile mücadele’ kapsamında Suudi Arabistan’a “güçlü bir silah satışı programını” desteklediğini ifade etti. Pompeo, 2019 yılı eylül ayında Suudi petrol tesisi Aramco’ya yapılan saldırıları hatırlatarak, Husilerin ‘İran desteği ile benzer saldırılara devam ettiğini’ ve Riyad’a yönelik desteğin kritik olduğunu belirtti.

Pompeo’nun Suudi Arabistan’a silah satışı konusundaki açıklamaları 2019 yılı mayıs ayında Trump yönetimi ve Kongre arasında yaşanan tartışmaları tekrar alevlendirebilir. Obama döneminde Suudi Arabistan ile yapılan 60 milyar dolarlık silah satışının ardından bu silahların 2015 yılında patlak veren Yemen İç Savaşına müdahil olan Arabistan tarafından Yemen’e yönelik saldırılarda kullanılarak on binlerce sivilin katledilmesine yol açması Arabistan’a silah satışı hususunda ciddi bir muhalefetin ortaya çıkmasına neden olmuştu. Başkan Trump yönetimi boyunca da ABD Kongresi, Yemen’de sivil ölümlerin artması, insan hakları ihlalleri ve Suudi gazeteci Cemal Kaşıkçı’nın öldürülmesi gibi nedenlerden dolayı Riyad’a silah satışına engel koymaya devam ediyor. 

Silah şirketlerin için yeni istihdam yaratma ve silah satışlarından elde edilen geliri artırma düşüncesiyle Amerika’nın geleneksel silah satış politikalarını tepetaklak eden Başkan Trump, mevcut yasaları ve denetleme mekanizmalarını delmek için farklı yollara başvurmuştu: Trump, 24 Mayıs 2019 tarihinde Suudi Arabistan, Ürdün ve BAE’ye silah satışlarında, Kongre onayını “bypass” eden “acil durum” yetkisini kullanmaya karar verdiğini bildirilmişti. Buna göre, Trump’ın Kongreyi “bypass” etme kararının derhal devreye gireceği ve 8 milyar dolarlık 22 silah anlaşmasının Kongre denetimi olmaksızın hemen tamamlanacağı bildirilmişti. Trump’ın aldığı karar senatörlerin ve Temsilciler Meclisi üyelerinin tepkisini çekmişti.