ABD Gazze’de İnsani Yardım Limanı Kuracak

Biden yönetimi ve Kahire’deki müzakerecilerin çabalarına rağmen Gazze’deki ateşkes görüşmelerinin durma noktasına geldiği ve Ramazan ayının başlangıcına kadar bir anlaşmaya varılmasının mümkün görünmediği belirtiliyor. Gazze’de derhal ateşkes sağlanması ve rehinelerin serbest bırakılması için çabalarını yoğunlaştıran Biden yönetimi, Gazze’ye insani yardım kampanyası başlatmaya hazırlanıyor. Gazze’deki durumun kötüleşmesi ve toplumsal baskının artması sonrası kente havadan yardım ulaştırmaya başlayan ABD’nin Gazze sahilinde acil yardımların deniz yoluyla ulaştırılması için liman kurma çalışmaları yürüttüğü kaydediliyor.

Başkan Biden, Perşembe günü yaptığı Birliğin Durumu konuşmasında, ABD askerlerinin Gazze Şeridi’nin kıyısında kargo gemilerinin yiyecek, su ve diğer acil ihtiyaç malzemelerini boşaltabileceği geçici bir iskele kuracağını duyurdu. Açıklanan “acil durum misyonu” açlıkla karşı karşıya olan Gazzelilere ek yardım ulaştırılmasını kolaylaştırmayı amaçlıyor. Askeri liman kurulmasıyla birlikte büyük gemilerin daha yüksek miktarlarda insani yardımları Gazze’ye ulaştırabileceği belirtiliyor. Gazze’de geçici bir liman kurma planı, İsrail-Hamas savaşının başlamasından bu yana ABD’nin en önemli insani yardım girişimi olarak görülüyor.

Yaklaşık iki ay sürmesi beklenen projede çok sayıda ABD askerinin açıktaki gemilerde görev yapması öngörülüyor. Yardımların ulaştırılacağı geçici limanın bölgedeki diğer ülkelerle işbirliği içinde inşa edileceği ve Gazze’deki insani krizin çözümüne yönelik ortak bir çabaya vurgu yapacağı kaydediliyor. Geçici liman planının İsrailli yetkililerle yakın koordinasyon içinde geliştirildiği belirtilirken İsrail’in limanın inşası ve işletilmesine doğrudan katılımı ya da desteğine ilişkin ayrıntılar açıklanmış değil. Ayrıca Gazze’ye yardım girişine ilişkin gerekliliklerle uyumlu olacak şekilde, insani yardımların teslim edilmeden önce incelenmesini kolaylaştırmak amacıyla Kıbrıs’taki bir limanda bir denetim süreci oluşturulacağı kaydediliyor.

Yeni liman girişimi, Gazze’de tırmanan krizin çözümüne yönelik Biden yönetiminin çabalarının bir parçası olarak değerlendiriliyor. Geçici iskele ile Gazze’ye insani yardım ulaştırmak için alternatif bir rota sağlanması amaçlanıyor. Gazze’deki acil insani ihtiyaçların karşılanması için kara konvoylarının öncelikli olmaya devam edeceği belirtilirken, krizin etkili bir şekilde hafifletilmesi için birden fazla giriş noktasının ve artan yardım hacminin önemi vurgulanıyor.

Washington, BM’nin 2,3 milyonluk nüfusun dörtte birinin açlık sınırında olduğu uyarısında bulunduğu Gazze’ye insani yardımın girmesine izin vermesi için müttefiki İsrail’e baskıyı artırmaya başladı. Dışişleri Bakanı Blinken, müzakerelerde arabulucu konumundaki Katar’ın Başbakanı Muhammed El-Sani ve İsrail savaş kabinesinin Savunma Bakanı Benny Gantz ile görüşmeler yaptı. İsrail’in Gazze’ye daha fazla yardım yapılmasına izin vermesi çağrısında bulunan Blinken, “İsrail, ihtiyacı olan insanlara yardım ulaştırmak için mümkün olan her yolu, her yöntemi azami ölçüde kullanmalıdır” şeklinde konuştu. 

Gazze’deki mevcut durumun kabul edilebilir olmadığına vurgu yapan Blinken, İsrail’in Gazze’ye daha fazla geçiş kapısı açması ve yardımların ihtiyaç sahiplerine ulaşmasını sağlaması gerektiğinin altını çizdi. Blinken’ın Gantz ile görüşmesinde de bazı İsrailli bakanların Gazze’ye un sevkiyatını engellediğine ve yardımın geçişini engelleyen protestocuları desteklediğine dikkat çektiği ve Gazze’ye yeni bir sınır kapısı açılmasını istediği kaydedildi.

ABD, Mısır, Katar ve İsrail’in Hamas’la bir anlaşmaya varmak için yürüttükleri diplomatik çabalara rağmen, Ramazan ayına sayılı günler kala yapılan son görüşmelerde kayda değer bir ilerleme sağlanabilmiş değil. İsrail Başbakanı Netanyahu’nun Hamas’ın taleplerini reddetmesi ve Hamas tasfiye edilene ve tüm rehineler iade edilene kadar çatışmayı sürdürme sözü vermesi, barışçıl bir çözüme ulaşmayı zorlaştırıyor. Ateşkes görüşmeleri, Hamas’ın İsrail’in askeri operasyonlarına son vermesi ve yerlerinden edilen Gazzelilerin evlerine geri dönmesi gibi anlaşma şartlarını yinelemesiyle daha da karmaşık bir hal almış durumda. Önerilen teklifler, rehinelerin serbest bırakılmasını kolaylaştırmak için geçici bir ateşkes sağlamayı ve Gazze’de insani bir felaketi önlemek için yardım dağıtımını artırmayı amaçlıyor. 

Biden yönetimi, altı haftalık geçici ateşkesin çatışmalar yeniden başlamadan kalıcı bir ateşkese dönüşmesi için çaba sarfediyor. Hamas başlangıçta bazı taleplerini yumuşatmış olsa da, “Un Katliamı” gibi son olaylar, IDF’in Gazze şehirlerinden ve nihayetinde yerleşim bölgesinden tamamen çekilmesi de dahil olmak üzere güvence taleplerinin yenilenmesine yol açtı. IDF’in bu hususları kabul etmekteki isteksizliği müzakereleri daha da karmaşık hale getirmekte ve kalıcı bir ateşkes anlaşması sağlama çabalarını daha da zorlaştırıyor. Önümüzdeki günlerde bir anlaşmaya varılamaması, Başkan Biden’ın beş aydır devam eden çatışmaların daha da tırmanmasını önlemek için Ramazan ayından önce ateşkes yapılması gerektiğine dair haftalardır yaptığı uyarıların sonuçsuz kalmasına neden olacak.