Kosova Gerginliği Washington’un Gündeminde

Sırbistan ve Kosova arasından yaşanan gerilimle birlikte Sırbistan ordusunun teyakkuz durumuna geçtiğini duyurması endişeleri artırırken ABD ve AB ortak bir açıklama yayınlayarak gerilimin düşürülmesi çağrısında bulundu. ABD ve AB’nin Kosova’nın kuzeyindeki gergin durumdan kaygı duyduğu belirtilen açıklamada, “Gerginliğin koşulsuz şekilde düşürülmesi amacıyla acilen harekete geçilmesi ve provokasyonlardan, tehditlerden ve gözdağı verecek eylemlerden kaçınılması için azami itidal göstermesi konusunda herkese çağrıda bulunuyoruz” ifadelerine yer verildi.

ABD ve AB’nin Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vucic ve Kosova Başbakanı Albin Kurti ile gerilimi gidermek için siyasi bir çözüm bulmak üzere çalışmalar yürüttüğü belirtilen açıklamada, ABD’nin Kosova’da Hukukun Üstünlüğü Misyonu (EULEX) vasıtasıyla çalışmalarını sürdüren AB’yi desteklediği kaydedildi. Ayrıca Kosova ve Sırbistan’ın uzlaşı, işbirliği ve istikrarı sağlayacak ortama geri dönmesinin beklendiği bildirildi. Son haftalarda bölgedeki varlığını artıran NATO’nun Kosova Barış Gücü (KFOR) de tansiyonun düşürülmesi için taraflar arasında diyalog kurulması çağrısında bulundu.

Eski bir polis memuru olan Sırp asıllı Dejan Pantic’in Kosovalı yetkililerce gözaltına alınması üzerine ağırlıklı olarak Kosova’nın kuzeyinde yaşayan Sırplar sınıra yakın alanlarda barikatlar kurarak yolları kapatmıştı. 19 gündür devam eden eylemlerde bölgedeki sınır kapıları da kapatılmıştı. ABD ve AB ortak açıklamasından kısa bir süre sonra Cumhurbaşkanı Vucic Sırplardan protestoları sonlandırmalarını istedi ve Kosova ile yaşanan gerginliğin nedeni olan barikatların kaldırılmaya başlayacağını duyurdu. Vucic yolların açılma sürecinin 2 gün kadar sürebileceğini belirtti. Kararda Pantic’in tutukluluk kararının ev hapsine çevrilmesinin de etkili olduğu düşünülüyor. Kosovalı Sırplarla iletişimden sorumlu Sırp hükümet yetkilisi Petar Petkovic de göstericilerin kovuşturmadan muaf tutulacağı yönünde güvence alındığını belirtti.

Sırbistan ile yaşanan gerilime ilişkin açıklamalarda bulunan Kosova İçişleri Bakanı Xhelal Svecla ise Sırbistan’ın Rusya’nın etkisi altında olduğunu ve kuzeydeki Sırp azınlığı destekleyerek Kosova’yı istikrarsızlaştırmayı amaçladığını ileri sürdü. Kosova Başbakan Yardımcısı Besnik Bislimi de Rusya’nın “yeni sorunlu bölgeler oluşturarak dikkatleri Ukrayna’dan başka yere çekmeye çalıştığını” savundu. Bislimi, “İnsani Merkez” gibi Rusya destekli bazı kurumların çatışmaların alevlenmesi için çaba sarf ettiğini ve bu kurumlarla bağlantılı kişilere Rusya tarafından finansal destek sağlandığına dair kanıtlar bulunduğunu söyledi. Kremlin ise Rusya’nın Kosova’yı istikrarsızlaştırmak için Sırbistan’ı etkilediği yönündeki iddiaları reddederek Sırbistan’ın etnik Sırpların haklarını savunduğunu dile getirdi.

Kosova, 1998-1999’daki savaşın ardından Sırbistan’dan ayrıldığını açıklamış ve 2008 yılında da bağımsızlığını ilan etmişti. Ancak Sırbistan yönetimi Kosova’nın bağımsızlığını tanımıyor ve Kosova’da yaşayan yaklaşık 120 bin Sırp azınlığın da Priştine’nin otoritesini tanımamaları yönünde teşvikte bulunuyor. Bu durum, özellikle de Kosova’nın kuzeyinde sık sık gerginliğe neden oluyor. Kosova’nın yaklaşık 1,8 milyonluk nüfusunun yüzde 92’sini Arnavutlar yüzde 6’sını ise Sırplar teşkil ediyor.