Washington Tahıl Anlaşmasını Memnuniyetle Karşıladı

Biden yönetimi, Türkiye’nin ev sahipliğinde imzalanan Tahıl Sevkiyatı anlaşmasını memnuniyetle karşıladıklarını ve Birleşmiş Milletler ile Türkiye’nin yoğun ve titiz çabalarını takdir ettiklerini açıkladı. ABD Dışişleri Sözcüsü Ned Price günlük basın toplantısında yaptığı açıklamada tahıl anlaşmasıyla ilgili olarak, “Bu anlaşmayı memnuniyetle karşılıyoruz. Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri’nin sıkı çalışmasını takdir ediyoruz. Türk müttefiklerimizin orada ortaya koyduğu gayretli çalışmaları alkışlıyoruz” şeklinde konuştu. Uzun süredir böyle bir anlaşma yapılması yönünde çağrıda bulunduklarını hatırlatan Price, Dışişleri Bakanı Antony Blinken’in kısa süre önce G-20 ülkeleri toplantısında konuyu dile getirmiş olduğunu hatırlattı.

Dışişleri Sözcüsü Price konuya ilişkin açıklamasında tahıl sevkiyatı anlaşması sürecinde ABD’nin bir dahli bulunmadığını ancak gelişmeleri yakından takip ettiklerini ve BM yetkilileri tarafından düzenli olarak bilgilendirildiklerini kaydetti.  Anlaşmanın bir an önce uygulanmaya başlamasını dilediklerini belirten Price, Türkiye, Ukrayna ve BM yetkililerini tebrik ederken yaşanan gıda krizinden Rusya’nın sorumlu tutulması gerektiğinin altını çizdi. Rusya’yı “gıda ürünlerini silah olarak kullanmakla” suçlayan Price, Kremlin yönetiminin tahıl sevkiyatına blokaj uygulamasının insan hayatını hiçe saydığının bir göstergesi olduğunu söyledi.

Biden yönetimi bir süredir Kremlin’i gıda krizini “kasti olarak körüklemekle” ve yaptırımlara karşı “şantaj“ olarak kullanmakla suçluyordu. Rusya’nın Ukrayna’ya uyguladığı blokaj, Karadeniz’deki mayınlar ve muhtelif askeri engellemeler nedeniyle buğday ihracatının kesintiye uğraması gıda fiyatlarının yükselmesine neden olurken dünya çapında kıtlık, açlık ve kitlesel göç endişelerinin de artmasına yol açmıştı. 

Farklı mecralarda konuyu dile getiren Dışişleri Bakanı Blinken ise dünyada gıda krizi yaşanırken, Rusya’nın abluka altında tuttuğu Odessa’daki yaklaşık 20 milyon ton buğdayın çıkışını engellediğini ve Rus kuvvetlerinin Ukrayna’nın en verimli tarım arazilerini ele geçirerek ekili alanlara zarar verdiğini ve tarımsal altyapıyı yok ettiğini ileri sürmüştü. Blinken, ayrıca “Rusya’nın Ukrayna’nın ihraç edilecek tahıllarını çaldığını ve kendi ürünlerini stoklamaya başladığını” dile getirmişti. Kiev yönetiminin de dile getirdiği iddiaya göre Rusya ele geçirdiği Ukrayna topraklarında yetişen 100 milyon dolar değerindeki 500,000 ton buğdayı çalarak önce kontrolü altında tuttuğu Kırım’a nakletmiş oradan gizlice kaçırarak uygun fiyatlarla başka ülkelere satmaya çalışmıştı.

Tahıl Sevkiyatı Anlaşması imza töreni, Ukrayna ve Rusya tarafları, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve BM Genel Sekreteri Antonio Guterres’in katılımıyla cuma günü İstanbul’da gerçekleştirildi. Ukrayna’da tutulan tahılın ihraç edilebilmesi için bir güvenlik koridoru oluşturmaya çalışan Türkiye, uzun süredir Rusya, Ukrayna ve BM yetkilileri ile müzakereler yürütüyordu. Sürecin başında Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu BM’ye Türkiye, Rusya ve Ukrayna’dan oluşan dörtlü bir temas grubu oluşturulması için teklifte bulunduğunu, tarafların teknik düzeyde bir toplantı gerçekleştirmek için anlaştıklarını açıklamıştı. 

BM çatısı altında yapılan çalışmada deniz mayınlarının temizlenmesi, gemilerin güzergahının belirlenmesi, sigortası ve güvenliği gibi konular ele alınacaktı. Cumhurbaşkanı Erdoğan da bu doğrultuda Rusya Devlet Başkanı Putin ve Ukrayna Devlet Başkanı Zelenski ile telefonda görüşerek iki liderin de “tahıl koridoru” konusundaki iş birliğine olumlu baktığını aktarmıştı. Müzakereler sonucu varılan mutabakata göre İstanbul’da tüm tarafların temsilcilerinin bulunacağı bir koordinasyon merkezi oluşturulacak, liman çıkış ve varış noktalarında müşterek kontroller yapılacak ve intikal rotalarında seyir emniyetinin sağlanmasına çalışılacak.