Demokratlardan Stratejik Seçim Hamleleri

Geçtiğimiz hafta Trumpçıların zaferiyle sonuçlanan ön seçimlerin ardından bu hafta da birçok farklı eyalette 2026 ara seçimleri öncesinde seçimler düzenlendi. Altı eyalette gerçekleştirilen ön seçimler hem Cumhuriyetçi hem de Demokrat cephede kasım seçimlerine dair kritik ipuçları verdi. Iowa’da Trump’ın desteklediği aday beklenmedik bir yenilgi alırken California’da Demokratlar stratejik oy kullanarak bir aday etrafında birleşmeye çalıştı. Özellikle California valilik yarışı dikkat çekerken Demokratlar ara seçimlerde kongre aritmetiğini değiştirmek için farklı eyaletlerde yarış durumuna göre farklı stratejiler belirlemeye devam ediyor.

Bu hafta düzenlenen ön seçimlerde en dikkat çekici tablo California’da ortaya çıktı. Eyalette hem valilik yarışı hem de Los Angeles belediye başkanlığı seçimi için ön seçimler düzenlendi. California’nın iki turlu seçim sisteminde tüm partilerin adayları aynı oy pusulasında yarışıyor ve en fazla oy alan iki isim Kasım ayındaki genel seçime taşınıyor. Bu sistem teorik olarak iki Cumhuriyetçinin finale kalabileceği bir senaryoya kapı aralıyor ve Demokratların bu ihtimal karşısındaki endişesi seçim boyunca belirleyici bir etken oldu. Valilik seçimlerinde uzun süre anketler iki Cumhuriyetçinin öne geçtiğini gösterse de Demokratların kalesi sayılan eyalette seçmenler ön seçimlerde bir aday etrafında kısmen de olsa birleşerek stratejik bir sonuç ortaya koydu.

Valilik yarışında Trump’ın desteklediği eski Fox News sunucusu Steve Hilton ve Biden döneminin eski sağlık bakanı Xavier Becerra öne çıktı. Becerra’nın yükselişi büyük ölçüde Demokrat seçmenlerin stratejik tercihine dayanıyor. Çok fazla Demokrat adayın ön seçimlere katılması nedeniyle Demokratların oyları bölünürken yarışa katılan iki Cumhuriyetçi aday önemli oy oranına ulaşmıştı. Ancak son süreçte seçilme şansı azalan Demokrat adayların yarıştan çekilmesinin de etkisiyle Demokrat seçmenler de belirli adaylar etrafında birleşmiş oldu. Demokrat aday olarak yarışa giren milyarder yatırımcı Tom Steyer yaklaşık 200 milyon dolar harcamasına karşın seçimleri üçüncü sırada tamamlarken eski Los Angeles Belediye Başkanı Antonio Villaraigosa ve San Jose Belediye Başkanı Matt Mahan ilk sonuçların açıklanmasının hemen ardından yarıştan çekildi. 

California valiliği için düzenlenen ön seçim sonuçları kısa bir süreliğine de olsa umutlanan Cumhuriyetçiler için zorlu bir sürece işaret ediyor. Uzun süredir Demokratların hakimiyetinde olan eyalette Trump destekli bir adayın genel seçimi kazanması zor görünüyor. Üstelik mevcut Vali Gavin Newsom’un ulusal siyasette Trump karşıtlığı üzerine inşa ettiği cephe California’yı sembolik olarak daha da anlamlı bir konuma taşıyor. Newsom’un 2024 seçimlerinde Biden’ın yerini alabilecek isim olarak gündemde yer alması ve 2028 başkanlık yarışında da potansiyel aday olarak görülmesi California valiliğini Demokratlar açısından çok daha değerli kılıyor. Cumhuriyetçi aday Hilton tabanını sağlamlaştırmış olsa da bağımsız ve muhalif seçmenleri ikna edecek bir mesaj geliştirmesi gerekiyor ve mevcut tabloda bu ihtimal zayıf görünüyor. Becerra ise Biden döneminin tanınan bir yüzü olarak sürekliliği temsil ediyor. Seçmenlerin Newsom döneminden kopuş yerine devamlılığı tercih ettiğini gösteren bu ön seçim sonucu Becerra’yı Kasım için güçlü bir konuma taşıyor.

Silikon Vadisi’nin California seçimlerindeki yenilgisi de dikkat çekiciydi. Teknoloji milyarderleri, San Jose Belediye Başkanı Matt Mahan’a valilik yarışında yaklaşık 30 milyon dolarlık bir kampanya bütçesi oluşturdu. Mahan ne tam anlamıyla Cumhuriyetçi ne de liberal Demokrat olan merkez bir çizgiyi temsil ediyordu ancak bu mesaj seçmende karşılık bulmadı ve Mahan ilk sonuçların ardından yarıştan çekildiğini açıkladı. Teknoloji şirketlerinin kongre seçimine müdahil olduğu San Francisco’da da benzer bir tablo yaşandı. Silikon Vadisi’nin hedef aldığı Demokrat Kongre üyesi Ro Khanna ön seçimlerde güçlü biçimde öne çıkarken teknoloji şirketlerinin desteklediği rakip aday yarışta ancak dördüncü olabildi.

Belediye başkanlığı seçimlerinde de dikkat çekici sonuçlar ortaya çıktı. Los Angeles’ta Karen Bass belediye başkanlığını koruyabilmek için oy oranının yüzde ellinin üzerine çıkması gerekiyordu. Bu eşiği hiçbir aday yakalayamadığı için seçimler ikinci tura taşındı. Demokratların yoğun olduğu bölgede belediye başkanlığı için düzenlenen ön seçimlerde ikinci sırada yer alan eski TV yıldızı Cumhuriyetçi Spencer Pratt’ın çıkışı da dikkat çekti. Pratt’ın yüksek oy oranı eyalet genelinde yaşanan konut maliyetleri ve evsizlik konusundaki seçmen öfkesinin bir yansıması olarak okundu.

Geçen haftalarda ortaya çıkan ön seçim sonuçlarına göre Trump’ın Cumhuriyetçi Parti içinde karşı konulamaz bir otorite kurduğuna yönelik çıkarımlar yapılıyordu. Iowa bu hafta bu tabloya küçük ama anlamlı bir şerh koydu. Valilik ön seçiminde Trump son dakika desteğini dört dönemlik Kongre üyesi Randy Feenstra’ya vermesine karşın Feenstra, çiftçi ve iş insanı kimliğiyle öne çıkan ve daha önce siyasi geçmişi olmayan Zach Lahn’a küçük bir farkla yenildi. Feenstra’nın kampanyasının zayıf yürütüldüğü ve Trump desteğinin açıklandığı zamana kadar kaybedilen zemini telafi edecek bir hamle yapılamadığı belirtiliyor. Bununla birlikte Trump onayını almış bir adayın yenilmesi Kasım ayı için Cumhuriyetçiler açısından erken bir uyarı sinyali olarak da okunabilir.

Iowa’da Senato ön seçimlerinde ise Demokratlar umutlarını tazeledi. Senatör Chuck Schumer’a yakın grupların 10 milyon dolar harcayarak desteklediği Paralimpik altın madalyalı engelli sporcu Josh Turek ön seçimlerde rakibini büyük bir farkla geride bıraktı. Turek’in Cumhuriyetçilerin gitgide daha güçlü göründüğü bölgelerde elde ettiği sonuçlar dikkat çekiyor. Kasım’da Turek’in karşısında Trump’ın açık desteğini alan Ashley Hinson yer alacak. Trump’ın 2024’te on üç puanlık farkla kazandığı eyalette son anketlerde Trump’a duyulan güvenin azaldığına işaret eden veriler öne çıkıyor. Önümüzdeki aylarda adayların kampanyaları özellikle bağımsız seçmenler üzerindeki etkisiyle orantılı biçimde kritik sonuçlar doğurabilir.

California ve Iowa dışında başka eyaletlerde de kritik ön seçimler düzenlendi. New Mexico’da Biden döneminin İçişleri Bakanı Deb Haaland Demokrat ön seçimi rahat bir farkla kazandı. Laguna Pueblo yerli kabilesinden gelen Haaland kasımda galip gelirse ABD tarihinin ilk Yerli Amerikalı kadın valisi olacak. Demokratların uzun süredir baskın olduğu eyalette Cumhuriyetçi adaya fazla şans verilmiyor. New Jersey’de ise eski Donanma pilotu Rebecca Bennett ülkenin en rekabetçi kongre yarışlarından biri olarak değerlendirilen 7. Bölge’de mevcut Cumhuriyetçi Kongre üyesi Tom Kean Jr. ile Kasım’da karşılaşacak. Bennett’in kampanyası büyük ölçüde Kean’ın hastalığı gerekçesiyle yüzden fazla meclis oturumunu kaçırmasına yönelik sert eleştiriler üzerine kuruluyor ve bu mesajın seçmenler nezdinde karşılık bulduğu görülüyor. Montana ve South Dakota ise Demokratlar açısından kısıtlı ama göz ardı edilemeyecek fırsatlar sunuyor. Montana’da Trump destekli Cumhuriyetçi aday karşısında bağımsız aday akademisyen Seth Bodnar’ın mücadele etmesi bekleniyor. Demokratların kendi adaylarını yarıştan çekerek Bodnar etrafında stratejik bir seçim çalışması yürütmesi ve böylece Senato’da Cumhuriyetçilerden bir koltuk çalmaya çalışması bekleniyor.

Altı eyalette düzenlenen ön seçimler Kasım’a giden yolda her iki parti için de önemli sonuçlar barındırıyor. Cumhuriyetçiler cephesinde Trump’ın parti üzerindeki belirleyici etkisi büyük ölçüde devam ediyor ancak Iowa’daki sonuç istisnalar olduğunu da gösterdi. Demokratlar açısından ise California’da ortaya çıkan stratejik oy kullanımı eğilimi partinin seçmen tabanının hâlâ seferber olabildiğine işaret ediyor. Bununla birlikte Demokratların Kasım’da kongre aritmetiğini kendi lehlerine çevirebilmesi için California ve New Mexico gibi güçlü oldukları eyaletleri korumalarının yanı sıra Iowa ve Montana gibi zorlu coğrafyalarda da bağımsız seçmenleri kazanmaları gerekiyor. Trump’ın onay oranlarının bağımsız seçmenler nezdinde gerilediğine dair sinyaller Demokratlar için bir fırsat penceresi açıyor ancak bu pencereyi değerlendirmek için tutarlı bir mesaj ve güçlü aday profilleri şart. Önümüzdeki aylarda her iki parti de Kasım stratejilerini netleştirirken ön seçim sonuçları hem bir pusula hem de bir uyarı niteliği taşıyor.