Harris California Valiliğine Aday Değil

2024 başkanlık seçimlerinin ardından bir liderlik kriziyle karşı karşıya kalan Demokrat Parti için yaklaşan 2026 ara seçimlerinin yanı sıra, partinin kalesi olarak görülen California’daki vali seçimleri de önemli sinyaller veriyor. Mevcut Vali Gavin Newsom’ın 2027’de sona erecek görev süresinin ardından yerine alternatif isimler arayan Demokratlar için en güçlü adaylardan biri, eski Başkan Yardımcısı ve 2024 seçimlerinde Demokratların başkan adayı olan Kamala Harris idi ancak Harris California vali seçimlerine aday olmayacağını duyurdu. 

Vali adaylığı için ismi geçen siyasetçilerin Harris kadar popüler olmaması tek bir aday etrafında toplanmayı zora soksa da Demokratların California seçimlerini kaybetmesi beklenmiyor. Harris’in bu kararı, 2028 başkanlık seçimlerine yeniden aday olma niyetiyle yorumlansa da bu senaryonun gerçekleşme ihtimali de zayıf görünüyor. 2024 seçimlerinde yaşanan hezimetin başlıca sorumlularından biri olarak Biden ile birlikte anılan Harris’in Demokrat Parti tabanından yeterli desteği bulması pek olası görünmüyor.

ABD’de vali seçimleri her eyaletin kendi yasalarına göre düzenleniyor ve seçimler 4 yılda bir düzenleniyor. Seçim süreci, başkanlık ve belediye başkanlığı seçimlerinde olduğu gibi genellikle iki aşamada yapılıyor. Önce partiler, kendi adaylarını belirlemek için ön seçim düzenliyor; ardından genel seçimde bu adaylar yarışıyor. Ancak California gibi bazı eyaletlerde farklı bir yöntem uygulanıyor. “Tek pusula” sistemi olarak bilinen bu yöntemde, tüm adaylar parti farkı gözetilmeksizin aynı oy pusulasında yer alıyor. En fazla oyu alan iki aday, aynı partiden olsalar bile genel seçimde yarışma hakkı elde ediyor. Valilik görevi en fazla iki dönemle sınırlandırılıyor ve bu süre toplamda sekiz yılı kapsıyor. Bu nedenle mevcut Vali Gavin Newsom, 2026’da yapılacak seçimlerde yeniden aday olamayacak.

Demokratların uzun süredir elinde tuttuğu California Valiliği, sembolik açıdan da büyük önem taşıyor. Son 20 yılda Arnold Schwarzenegger, Jerry Brown ve Gavin Newsom gibi ulusal çapta tanınan isimlerin vali seçilmesi, California’yı siyasi vitrin haline getirdi. Ulusal ölçekte tanınan Kamala Harris’in valilik için aday olması güçlü bir ihtimal olarak görülüyordu. Ancak aday olmayacağını açıklaması sürecin seyrini değiştirdi. Harris’in yarıştan çekilmesi, bugüne dek geri planda kalan isimler için yeni bir fırsat oluşturdu. 

Demokrat Parti içinde şimdiye kadar öne çıkan isimler arasında eski Temsilciler Meclisi üyesi Katie Porter, eski Los Angeles Belediye Başkanı Antonio Villaraigosa, mevcut vali yardımcısı Eleni Kounalakis ve Biden yönetiminde Sağlık Bakanı olarak görev yapan Xavier Becerra yer alıyor. Cumhuriyetçi cephede ise işadamı John Cox, Riverside County Şerifi Chad Bianco ve eski Fox News sunucusu Steve Hilton dikkat çeken isimler arasında yer alıyor.  Harris’in çekilmesini kampanyası için bir avantaj olarak değerlendiren adaylardan biri olan Katie Porter, bu süreçte hızlı bir şekilde destek toplamaya çalışırken, Temsilciler Meclisi eski Başkanı Nancy Pelosi gibi etkili figürler de Kounalakis’e açık destek verdiklerini duyurdu. 

Harris’in adaylık ihtimali, kamuoyu araştırmalarında ciddi bir destekle karşılanıyordu. Yapılan anketlerde açık ara önde görülen Harris’in aday olmayacağını açıklamasının ardından, Katie Porter’ın ön plana çıktığı görülüyor. Harris’in adının ankete dahil edilmediği senaryolarda Porter’ın desteği yüzde 26’ya yükselirken, Cumhuriyetçi John Cox yüzde 21’de kalıyor. Bu sonuçlar, Harris’in çekilmesinin Porter’ın seçmen tabanını genişletebileceğini gösteriyor. Öte yandan, Demokrat adayların oylarının dağılması, Cumhuriyetçiler için yeni fırsatlar yaratabilir. Ancak yine de ikinci turda Demokratların seçimi rahatlıkla kazanması bekleniyor. 

California’nın son yıllarda içinde bulunduğu ekonomik durum, yüksek yaşam maliyeti, konut sıkıntısı ve federal düzeyde artan göçmen karşıtı baskılar, seçilecek yeni valinin yalnızca sembolik değil, aynı zamanda icracı bir figür olmasını da zorunlu kılıyor. Özellikle Trump yönetiminin California’nın çevre ve eğitim politikalarına karşı aldığı tutum, yeni valiyi doğrudan Washington’la çatışma pozisyonuna sokabilir. Mevcut Vali Gavin Newsom, görev süresi boyunca özellikle Trump yönetimiyle sık sık karşı karşıya geldi. 

California’daki orman yangınlarına müdahale süreçleri ve Trump’ın göçmen politikalarına karşı düzenlenen protestolara yönelik uygulanan sert önlemler ve yapay zeka düzenlemeleri Newsom ile Trump arasında zaman zaman gerilimi artırdı. 2024 başkanlık seçim sürecinde ise Newsom, Florida Valisi ve Cumhuriyetçi Parti’nin başkan aday adaylarından Ron DeSantis ile televizyonda canlı yayında bir münazaraya katılarak Demokratların desteğini almıştı. 2024 seçimlerinde Biden’ın adaylığı sürecinde adı hem başkanlık hem de başkan yardımcılığı için geçen Newsom’ın yerine geçecek ismin benzer bir profil çizip çizemeyeceği ise belirsizliğini koruyor. 

Harris’in son açıklamaları, siyasetten tamamen çekilmeyi düşünmediğini ve özellikle 2028 başkanlık seçimleri için kapıyı açık tuttuğunu gösteriyor. Kamala Harris’in ismi 2028 başkanlık seçimleri için potansiyel adaylar arasında yer alsa da 2024 seçimlerinde yaşadığı başarısızlık Harris’in yeniden gündeme gelmesine engel olabilir. Diğer adaylara kıyasla daha fazla bilinen bir figür olması itibariyle avantajlı görülse de bu durum ters bir etki de oluşturabilir. Bu noktada Demokratların denenmemiş bir isim üzerinde yoğunlaşamları daha makul bir strateji olarak görülebilir.

California’da Kamala Harris’in valilik yarışına katılmayacağını açıklaması ve mevcut Vali Gavin Newsom’ın tekrar aday olamaması, yeni isimler için önemli fırsatlar yaratmış durumda. ABD’nin en büyük eyalet ekonomisine sahip olan ve ulusal siyasette sembolik bir ağırlığı bulunan California’daki bu seçimler, yalnızca yerel değil, aynı zamanda ulusal düzeyde de kritik bir öneme sahip. Ancak bu süreçte ortaya çıkan adaylar etrafında henüz ortak bir irade oluşmaması, Demokrat Parti’nin 2024 seçimlerinin ardından içinde bulunduğu dağınık ve liderlik arayışı içindeki yapısının bir yansıması olarak görülebilir.