Yargıç Thomas’ın Etik Skandalı

Geçtiğimiz hafta ProPublica’da yayınlanan bir haber, ABD Anayasa Mahkemesi’nin Başkan Reagan tarafından atanan üyesi Yargıç Thomas’ın Cumhuriyetçi kimliği ile bilinen aile dostu Texas’lı işadamı Harlan Crow’un finanse ettiği lüks seyahatlere ücretsiz katıldığını ortaya çıkarmıştı. Haberde Endonezya, Yeni Zelanda, Kaliforniya, Teksas ve Georgia gibi yerlere yapılan lüks seyahatler ayrıntılı olarak anlatılmıştı. Bu seyahatlerden bazılarının Crow’un süper yatıyla seyahat ve şirketinin mülklerinde konaklamayı da kapsadığı ortaya çıkmıştı. Thomas bu seyahatleri bildirmenin mecburi olmadığınısöylemişti ancak gelen tepkiler etik ilkelerin çiğnendiği üzerine yoğunlaştı. Bu hafta ortaya çıkan Crow’un Thomas’ın annesinin evini 2014’te satın aldığı haberi meseleyi skandal boyutuna taşıdı.

ProPublica’nın ilk haberinden sonra kamuoyu Thomas’ın seyahatlerini konuşmaya başlamıştı. Yirminin üzerinde Demokrat siyasetçi Başyargıç John Roberts’a hitaben bir mektup göndererek, Yargıç Thomas’ın seyahatleriyle ilgili olası etik kuralları ve yasaları ihlal eden konularla ilgili “hızlı, kapsamlı, bağımsız ve şeffaf bir soruşturma” talep ettiler. Kongre üyeleri mahkeme konuyu ele almazsa yasama organı olarak konuya el atacakları yönünde uyarı yaptı. Bu tür konuları mahkeme içi mesele olması itibariyle genelde kamuoyu önünde tartışmaktan kaçınan federal yargıçlar tepki gösterdi. CNN ile isim vermeden konuşmayı kabul eden yargıçlardan biri böyle olayların Yüksek Mahkeme’ye duyulan saygıyı ve atfedilen meşruiyeti azalttığını söyledi. Aynı habere göre hediye ve misafirlik konusunda kuralların net olmadığını düşünen bazı yargıçlar ise Thomas’ı desteklediler.

Bazı Demokrat senatörler Thomas’ın Crow tarafından finanse edilen lüks seyahatleri bildirmemesi nedeniyle bir soruşturma talep etti bazıları da görevden alınması için Anayasa Mahkemesi önünde basın açıklaması yaptı. Buna yanıt olarak, Senato Adalet Komitesi’nin Demokrat üyeleri Yüksek Mahkeme etiği üzerine bir oturum düzenleme planlarını açıkladı. Komite, mahkeme bağımsız olarak sorunu çözmezse konuyu ele almak için yasama girişiminde bulunabileceklerini belirtti. Yargıç Thomas, seyahatlerin bildirilmesinin gerekli olmadığını düşündüğünü belirtti.

Thomas ile gündeme gelen etik tartışması siyaset, hukuk ve iş dünyası bağlamında yeni bir tartışma doğurdu. CNN’in haberine göre Thomas’ın davranışı münferit değil ve ABD’de yükselen bir trendi yansıtıyor. Habere göre Thomas’ın Cumhuriyetçi bir mega bağışçıdan aldığı cömert hediyeler ve seyahatler, Yüksek Mahkeme’deki daha geniş bir gizlilik ve asgari hesap verme kültürünün varlığını gösteriyor. Yıllar geçtikçe yargıçlar yıllık mali bildirim formlarında seyahat ve hediyelerle ilgili daha az bilgi açıklar hale geldiler. Thomas’ın daha önce özel uçak seyahatlerini, Crow’la seyahatlere benzer şekilde bildirdiği anlaşılıyor. 

Yüksek Mahkeme’nin seyahat, hediye ve diğer kapsam dışı faaliyetlerle ilgili ayrıntılara ilişkin talepleri genellikle görmezden gelmesi ve resmi bir etik kodu benimsemeye yönelik Kongre çağrılarını sürekli reddetmesi bugünkü duruma sebep oldu. Yasama ve yürütme organlarına kıyasla bir dereceye kadar iyi niyetten ve minimal denebilecek denetimden faydalanan Yüksek Mahkeme bu imtiyazın sonuna gelmiş olabilir. Kamuoyu yoklamaları, muhafazakarların çoğunlukta olduğu mahkemeye yönelik kamuoyu onayının azaldığını gösteriyor ki bu eğilim, geçen yaz kürtaj haklarına ilişkin yaklaşık 50 yıllık içtihadı önemli ölçüde zayıflatan karar da dahil olmak üzere birçok davada uzun süredir devam eden içtihatların tersine çevrilmesiyle daha da derinleşti.

Henüz tüm bu tartışma lüks seyahatler etrafında gerçekleşirken Crow’un Thomas’la finansal ilişki içine girmiş olduğunun ortaya çıkması durumu daha vahim hale getirdi. 2014 yılında gerçekleşen ve Yargıç Thomas ile akrabalarının da dahil olduğu bu mülk alım işlemi, hukuk sistemi ve siyasi ilişkiler bağlamında önemli bir olaya işaret ediyor. Crow’un şirketi tarafından gerçekleştirilen alışveriş, Georgia eyaletinin Savannah kentinde bulunan tek katlı eski bir ev ve iki boş arsayı kapsıyor. İşlem, Thomas, annesi ve kardeşinin eline toplamda $133.363 geçmesiyle sonuçlanmış. Satışın piyasa değerinde yapılıp yapılmadığı bir soru işareti teşkil ederken Crow, Thomas’ın çocukluğunun bir bölümünü geçirdiği evi gelecek nesiller için korumak amacıyla satın aldığını belirtiyor. Buna göre satın alınan ev ülkenin ikinci siyah Yüksek Mahkeme Yargıcı’nın hayat hikayesini anlatmaya adanacak. Bu açıklamaya göre, satın alma işlemi tarihi mekanın eğitim amaçlı korunmasına yönelik bir istekten kaynaklanmış.

Washington Post’tan Ruth Marcus’un haberine göre bu son gelişme Thomas için durumu değiştirdi. Bu ifşaattan önce endişeler Thomas’ın mega bağışçıdan lüks seyahatleri kabul etme konusundaki muhakeme yeteneği ve federal mali şeffaflık kurallarına uyumu etrafında yoğunlaşıyordu. Yeni bilgiler, Thomas ve Crow arasında muhtemelen Chatham County, Georgia’daki mülklerin piyasa değerini aşan doğrudan bir finansal işlem içerdiği için durumu daha endişe verici bir seviyeye yükseltiyor. Bu konu “kişisel ağırlamanın” ötesine geçiyor ve Thomas ile tatillerini finanse eden bir Cumhuriyetçi Parti bağışçısı arasındaki mali bağlantıyı içeriyor. Bu tartışmaların Yüksek Mahkeme konusundaki kutuplaşmayı derinleştirmesi beklenebilir.